Ir ao contido

O Goberno e a Administración

O Goberno dirixe a política interior e exterior, a Administración civil e militar e a defensa do Estado. Exerce a función executiva e a potestade regulamentaria de acordo con a Constitución e as leis.

Componse do Presidente, do Vicepresidente ou Vicepresidentes, no seu caso, e dos Ministros.

A norma que regula a súa actuación e funcionamento é a Lei 50/1997, do 27 de novembro, do Goberno.

A Constitución Española de 1978 no seu artigo 103 indica que a Administración Pública serve con obxectividade os intereses xerais e actúa de acordo con os principios de eficacia, xerarquía, descentralización, desconcentración e coordinación, con sometemento pleno á lei e ao dereito.

O Goberno é un órgano político. Destacan: Os seus membros, funcións e as relacións cos outros poderes e institucións do estado.

Os seus membros son o Presidente do Goberno e os vicepresidentes, se os houbese, e os ministros. O Presidente diríxeo. Reúnense no Consello de Ministros e comisións. Todos asumen as decisións adoptadas de forma colexiada.

Que fai?: Dirixe a política internacional, nacional e a administración; propón proxectos de leis e os orzamentos ás Cortes Xerais; aproba regulamentos. En resumo desenvolve, impulsa as políticas públicas e implementa as leis aprobadas polas Cortes Xerais.

As relacións do poder executivo e as demais institucións son claves para entender a súa lexitimidade, como desenvolve as súas funcións e como é supervisado. Isto garante equilibrios e evita abusos.

O Xefe do Estado, o Rei, nomea ao presidente ou presidenta do Goberno unha vez recibiu o apoio e confianza dos membros do Congreso dos Deputados elixidos nas eleccións. O presidente do Goberno propón o nomeamento ou cesamento das persoas a cargo dos Ministerios e Vicepresidencias ao Rei, que as nomea.

As Cortes Xerais (Congreso dos Deputados e Senado) como representantes da cidadanía teñen un papel especialmente relevante na súa relación co Goberno:

  • O Goberno, para cumprir mellor as súas funcións, debe contar co apoio das Cortes Xerais, pois só estas poden aprobar as leis que lles propuxo.
  • Se desaparece a confianza do Congreso no Goberno, noméase un novo presidente ou presidenta do Goberno ou se convocan novas eleccións. Esta relación de confianza reflíctese especialmente na investidura, a moción de censura e a cuestión de confianza, instrumentos que exerce o Congreso en exclusiva.
  • As Cortes Xerais aproban os Orzamentos Xerais do Estado, é dicir, os gastos da administración e os ingresos previstos.
  • As Cortes supervisan e controlan as actuacións do Goberno, por exemplo, mediante sesións específicas dedicadas ao control do mesmo, as preguntas parlamentarias e as comisións de investigación.

O Defensor do Pobo e o Tribunal de Contas controlan o labor do Goberno e as administracións e informan as Cortes Xerais. O Defensor actúa en defensa dos dereitos da cidadanía supervisando o bo funcionamento das administracións, mentres que o Tribunal de Contas céntrase na xestión económica.

O Poder Xudicial, a través dos diferentes xulgados e tribunais, controlan a legalidade das actuacións das administracións públicas.

O Tribunal Constitucional garante o respecto da Constitución e os dereitos fundamentais por parte das administracións públicas.

A Administración Pública serve con obxectividade os intereses xerais e actúa de acordo con os principios de eficacia, xerarquía, descentralización, desconcentración e coordinación, con sometemento pleno á lei e ao dereito.

Teñen a consideración de Administracións Públicas:

  • a Administración Xeral do Estado,
  • as Administracións das Comunidades Autónomas,
  • as Entidades que integran a Administración Local,
  • os organismos públicos e entidades de dereito público

Administración Xeral do Estado

A Administración Xeral do Estado é unha organización pública. É o instrumento do Goberno para desenvolver e implementar as súas políticas públicas e prestar servizos. Está dirixida polo Goberno, actúa conforme os principios de legalidade, neutralidade, eficacia e eficiencia. Está ao servizo do Goberno de quenda con independencia da súa cor política. Desenvolve as súas funcións en todo o territorio nacional e no exterior.

O poder executivo está formado polo Goberno e a Administración Xeral do Estado.

O Goberno de España dirixe a política internacional, nacional e a Administración Xeral do Estado.

Neste apartado preséntase a Administración Xeral do Estado, Que é? Que fai? Que medios usa? Como se organiza?

Que é?

A Administración Xeral do Estado é unha organización pública. É o instrumento do Goberno para desenvolver e implementar as súas políticas públicas ou prestar servizos.

O Goberno dirixe a Administración Xeral do Estado. Esta actúa inspirada polos seguintes principios: legalidade, neutralidade, eficacia, eficiencia, calidade.

Está ao servizo do Goberno elixido en cada momento, con independencia da súa cor política.

Que fai?

Dunha forma xenérica pódense sinalar como as principais Funcións da AGE as seguintes:

  • Desenvolvemento de Políticas Públicas: A AGE actúa como o instrumento do Goberno para levar a cabo as súas políticas, asegurando que se implementen de maneira efectiva e eficiente.
  • Prestación de Servizos Públicos: Encárgase de ofrecer unha variedade de servizos aos cidadáns, que inclúen seguridade social, emprego, saúde, e xestión de recursos como a auga e o transporte.
  • Coordinación con Outras Administracións: A AGE traballa en coordinación coas Comunidades Autónomas e outras administracións públicas para asegurar unha xestión coherente e eficiente dos recursos e servizos.
  • Xestión de Recursos Humanos e Económicos: A AGE emprega por centos de miles de funcionarios públicos e xestiona o orzamento do Estado, asegurando que os recursos se utilicen de maneira adecuada.
  • Relacións Internacionais: Tamén se ocupa das relacións do Estado con outros países e organizacións internacionais, representando os intereses de España no exterior.

Para coñecer a relación completa das funcións da Administración Xeral do Estado pódense consultar cádroos que se enlazan a seguir e que seguen as recomendacións feitas pola Comisión Superior Calificadora de Documentos Administrativos, que é o órgano consultivo superior dedicado ao estudo e ditame da cualificación e utilización dos documentos da Administración Xeral do Estado (AGE) e dos seus organismos públicos.

Esta comisión elabora dous cadros de clasificación de funcións: un coas funcións comúns e outro coas específicas. [Cadro de clasificación de funcións comúns da AGE e Cadro de clasificación de funcións específicas da AGE]

Como se organiza?

A Administración Xeral do Estado comprende:

  • A Organización Central, que integra os Ministerios e os servizos comúns.
  • A Organización Territorial.
  • A Administración Xeral do Estado no exterior.

Organización central da Administración Xeral do Estado

Ministerios

A Administración Xeral do Estado organízase en Presidencia do Goberno e en Ministerios, aos que corresponden un ou varios sectores funcionalmente homoxéneos de actividade administrativa.

Tamén poden existir órganos superiores ou directivos ou Organismos públicos non integrados ou dependentes, respectivamente, na estrutura xeral do Ministerio que, con carácter excepcional, adscríbanse directamente ao máximo responsable do ministerio.

A determinación do número, a denominación e o ámbito de competencia respectivo dos Ministerios e as Secretarías de Estado establécense mediante Real Decreto do Presidente do Goberno, que se publica no Boletín Oficial do Estado (BOE).

Na actualidade hai 22 ministerios: pode acceder ás súas estruturas e organigramas.

Secretarías de Estado e Secretarías Xerais

Nos Ministerios poden existir Secretarías de Estado e Secretarías Xerais para a xestión dun sector de actividade administrativa. Delas dependerán xerarquicamente os órganos directivos que se lles adscriban.

Subsecretarías e Secretarías Xerais Técnicas

Os Ministerios contarán, en todo caso, cunha Subsecretaría e dependendo dela unha Secretaría Xeral Técnica para a xestión dos servizos comúns.

Direccións Xerais e Subdireccións Xerais

As Direccións Xerais son os órganos de xestión dunha ou varias áreas funcionalmente homoxéneas.

As Direccións Xerais organízanse en Subdireccións Xerais para a distribución das competencias encomendadas a aquelas, a realización das actividades que lles son propias e a asignación de obxectivos e responsabilidades. Ademais, poderán adscribirse directamente Subdireccións Xerais a outros órganos directivos de maior nivel ou a órganos superiores do Ministerio.

Organización Territorial da AGE

Na organización territorial da Administración Xeral do Estado son órganos directivos punto os Delegados ou Delegadas do Goberno nas Comunidades Autónomas, que terán rango de Subsecretario ou Subsecretaria, como os Subdelegados ou Subdelegadas do Goberno nas provincias, os cales terán nivel de Subdirector ou Subdirectora xeral.

Delegacións do Goberno

Existe unha Delegación do Goberno en cada unha das Comunidades Autónomas.

Exercen a dirección e a supervisión de todos os servizos da Administración Xeral do Estado e os seus Organismos públicos situados no seu territorio (servizos integrados e non integrados).

Representan ao Goberno no territorio da Comunidade Autónoma.

As Delegacións do Goberno terán a súa sede na localidade onde radique o Consello de Goberno da Comunidade Autónoma, salvo que o Consello de Ministros acorde situala noutra distinta e sen prexuízo do que dispoña expresamente o Estatuto de Autonomía.

  • Organigrama (Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática)
  • Mapa (Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática)

Subdelegacións do Goberno e Direccións Insulares

Existe un Subdelegado ou Subdelegada do Goberno en cada unha das provincias das Comunidades Autónomas pluriprovinciales.

Nas Comunidades Autónomas uniprovinciales, poden crearse Subdelegacións do Goberno cando circunstancias como a poboación do territorio, o volume de xestión ou as súas singularidades xeográficas, sociais ou económicas así o xustifiquen.

Nas illas de Menorca, Eivissa-Formentera, Lanzarote, Forteventura, A Palma, El Hierro e A Gomera, existe un Director ou Directora insular da Administración Xeral do Estado.

Os Directores ou as Directoras insulares dependerán xerarquicamente do Delegado ou Delegada do Goberno na Comunidade Autónoma ou do Subdelegado ou Subdelegada do Goberno na provincia cando este cargo exista.

Mapa (Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática)

Administración Xeral do Estado no exterior

Na Administración Xeral do Estado no exterior son órganos directivos os embaixadores e embaixadoras e representantes permanentes ante Organizacións internacionais.

O Servizo Exterior do Estado réxese en todo o concernente á súa composición, organización, funcións, integración e persoal polo disposto na Lei 2/2014, do 25 de marzo, da Acción e do Servizo Exterior do Estado e na súa normativa de desenvolvemento e, supletoriamente, polo disposto na Lei 40/2015 do 1 de outubro, de Réxime Xurídico do Sector Público.

Embaixadas e Consulados (Ministerio de Asuntos Exteriores, Unión Europea e Cooperación)

Máis información sobre o Servizo Exterior do Estado.