El dereito a participar é un dos alicerces da democracia. Permite que todas as persoas poidan colaborar e influír nos asuntos públicos, contribuíndo á toma de decisións que nos/nos afectan a todos.
El fundamento deste dereito atópase no artigo 23 da Constitución Española, que garante a capacidade dos individuos para participar na vida pública, xa sexa de forma directa ou a través dos seus representantes.
La participación cidadá significa que a cidadanía pode opinar, colaborar e tomar parte en como se xestionan os asuntos públicos. Para que isto sexa posible, a Administración debe abrir canles que permitan escoitar e recoller esas achegas.
La Administración tamén está obrigada a impulsar e garantir a participación, que forma parte do modelo de Goberno Aberto. Este modelo, apoiado pola Alianza para o Goberno Aberto, recoñece o dereito da cidadanía a participar activamente nas políticas públicas, sobre todo nas súas fases iniciais.
Herramientas como o Portal da Transparencia son clave para facilitar este proceso, permitindo que a cidadanía se manteña informada e poida exercer o seu dereito a participar de maneira efectiva.
La participación cidadá abarca diversas formas de colaboración, entre as que destacan:
- Opinar na elaboración de normas.
- Colaborar en plans e programas públicos.
- Participar en consultas cidadás, como:
- La consulta previa para o V Plan de Goberno Aberto 2025-2029.
- O Sistema de Integridade da Administración Xeral do Estado.
- A Reforma da Lei 19/2013 de Transparencia, Acceso á Información Pública e Bo Goberno.
- A consulta sobre o Anteproxecto de Lei de Administración Aberta.