Observacións da sociedade civil ao borrador do IV Plan de Goberno Aberto e valoracións da Administración

Código interno: C01

Observador: M.M.A.

Observacións sobre o compromiso 3. Plan de mellora da participación:

Incluiría los presupuestos participativos como competencias también de las Comunidades Autónomas, y no solo de los ayuntamientos, con el objetivo de ampliar su radio de acción y promover la participación de la ciudadanía en todos los territorios.

Valoración da Administración:

La elaboración de presupuestos de cada Administración es ya una competencia propia de las distintas Administraciones Públicas. De acuerdo con la Constitución y los Estatutos de Autonomía, la Administración General del Estado carece de competencia para imponer a las Comunidades y Ciudades Autónomas la elaboración de presupuestos participativos. A este respecto, hay que subrayar que las Comunidades se han sumado al IV Plan (compromiso 10) con sus proyectos o iniciativas más innovadoras, sin que ello agote la posibilidad de que desarrollen en el ámbito de sus competencias otras muchas iniciativas para promover la participación ciudadana. En concreto, la Generalitat Valenciana ha propuesto la incorporación al IV Plan de un compromiso específico sobre presupuestos participativos y también lo hizo la Región de Murcia en el marco del III Plan de Gobierno Abierto.

Código interno: C02

Observador: A.D.X.

Observacións ao texto xeral do Plan:

É difícil que o vixiante sexa ao mesmo tempo o vixiado. É dicir, non percibo suficiente segregación de funcións, non quedan claros os roles que, por exemplo, xa discriminou hai anos Chris Hurley en ata 9. Polo demais, existindo accións moi necesarias e outras de moi segunda orde, con custos diferentes, non se indican quick-wins nin similares. O concepto de sociedade civil é moi ambiguo e os actores bailan entre os diferentes compromisos. Nalgunhas ocasións chega a dar a sensación de que se pon o carro diante dos bois: nun clima de desconfianza severa cara á clase política e o sistema de poder en xeral, é preciso fomentar o coñecemento dos estudos científicos ou sería máis sensato tentar corrixir normativamente a curto prazo a primeira? Se a participación cidadá, por exemplo nos orzamentos participativos, foi un fracaso (existen datos porcentuais respecto diso e para varias cidades), ten sentido profundar en participación cidadá, ou sería máis correcto formar a unha xeración que non está habituada a participar?

Valoración da Administración:

Respecto dos comentarios relativos ao labor de vixilancia, a avaliación tanto do deseño como da implementación do Plan corresponde ao Mecanismo de Revisión Independente da Alianza para o Goberno Aberto, organización de carácter internacional á que pertence o noso país. Tamén se previu que o Instituto de Avaliación das Políticas Públicas, adscrito ao Ministerio de Política Territorial e Función Pública, avalíe o Plan. Iso ha de entenderse sen prexuízo da avaliación polo Foro de Goberno Aberto, co concurso das organizacións da sociedade civil representadas no mesmo e sen prexuízo do escrutinio da cidadanía, que poderá realizar o seguimento do Plan e realizar comentarios a través do Portal da Transparencia.

En canto ás medidas incluídas no plan, as mesmas responden as propostas cidadás recibidas no proceso de consulta pública en 2019 e á valoración realizada nos talleres celebrados no mes de xuño de 2020. Nos estes talleres, a sociedade civil e as Administracións públicas puideron decidir con idéntico número de votos as iniciativas cidadás prioritarias para a súa concreción como futuros compromisos.

No concepto de sociedade civil quedan incluídas as organizacións representativas de intereses sociais que, en efecto, varían dun compromiso a outro. Este concepto compleméntase co de cidadanía en xeral.

Por último, o Plan dedica un dos seus eixos á formación e sensibilización da cidadanía nos valores do Goberno Aberto e, entre eles, á promoción da participación nos asuntos públicos. O feito de que, respecto de determinadas experiencias desenvolvidas pola AA.PP., non se constatou unha participación masiva da cidadanía, non significa que as Administracións deban renunciar ao obxectivo de promover a participación cidadá mediante o deseño de compromisos que, en moitos casos, derivan do cumprimento polas Administracións das súas obrigas constitucionais e legais, así como dos compromisos asumidos por España como membro da Alianza para o Goberno Aberto.

Código interno: C03

Observador: anónimo

Observacións aos compromisos de Estremadura:

1.- A Lei de Goberno aberto non está desenvolvida, tal e como figura en compromiso político da Conselleira do ramo en 2015. Por tanto, os seus incumprimentos non están sancionados.

3.- Non está regulado o Regulamento de Participación Cidadá, contemplado na Lei de Goberno Aberto.

4.-Non se modificou o Estatuto de Cargos Públicos para aumentar as incompatibilidades dos cargos públicos, tal e como se comprometeu a Xunta de Estremadura ante a Asemblea de Estremadura.

5.- Non existe unha estratexia dixital para o goberno aberto.

6.- Non se contempla unha revisión do Portal de Transparencia e Participación Cidadá, cuxa información é patética, escasa, non actualizada, nin en formato reutilizable.

7.- Non se cumpre a Lei para a reutilización de información de 2007.

8.- Non se implanta a tramitación para denunciar os conflitos de intereses de cargos públicos, senón a presentación sobre o cumprimento de obrigas documentais de cargos públicos.

9.- Non existe avaliación de obxectivos e de rendemento de cargos públicos.

10.- Non existe rendición de contas de ningún cargo político ante os cidadáns.

Valoración da Administración:

Por parte da Xunta de Estremadura sinalouse que as alegacións formuladas non se refiren ás actuacións que se propuxeron incluír dentro do Plan Nacional. Trátase de reclamos sobre diferentes aspectos da Política de Goberno Aberto, polo que non se considera necesario ampliar ou modificar os compromisos incluídos. No entanto resulta oportuno realizar as seguintes observacións:

1. Existen outras iniciativas que desenvolve a Xunta de Estremadura en materia de política de goberno aberto. Actualmente, está a desenvolverse un proxecto de Regulamento que propicia a participación da cidadanía. Os traballos desenvólvense no marco de proxecto de transformación do servizo público de información administrativa e atención á cidadanía. Este Regulamento regulará a participación cidadá de conformidade co establecido no artigo 36 da Lei 4/2013, do 21 de maio, de Goberno Aberto de Estremadura.

2. A data de hoxe o réxime de incompatibilidades aplicable aos cargos públicos da Comunidade Autónoma de Estremadura, regulado por Lei e o seu Regulamento, non parece que sexa unha cuestión sustantiva que puidese contribuír ao incremento da confianza da cidadanía nas institucións públicas. Débense procurar medidas que contribúan ao Bo Goberno o que transcende da regulación dun réxime sancionador administrativo.

3. O Plan de Modernización Dixital da Xunta de Estremadura foi presentado o 21 de outubro de 2020 aos Axentes Sociais e Económicos e en breve someterase a información pública. Dentro do mesmo contémplanse iniciativas estratéxicas vinculadas a facilitar o acceso á información pública, participación cidadá, calidade e mellora continua dos servizos públicos.

4. Dentro do Plan de Modernización Dixital contémplanse actuacións dirixidas a mellorar a presenza en internet da Xunta de Estremadura. A concepción dun Portal que ofrece contido sectorial sobre un ámbito administrativo non é a tendencia da cidadanía no uso de medios electrónicos. Reflicte a estrutura administrativa en internet o que non é propio da era dixital considerando que a información está dispoñible desde calquera Buscador.

5. Xa existe unha vía pola que os cidadáns poden realizar denuncias sobre calquera situación irregular, así como os procedementos habilitados para proceder en tales supostos mediante o Servizo de Calidade.

Código interno: C04

Observador: Ou.E.G.

Código interno: C04-01

Descrición / resumen: Observacións ao texto xeral do Plan:

A miña consideración refírese aos Proxectos de investimento que se presenten polo Goberno de España ao Fondo da UE de Recuperación Next Generation, Formarán parte dun Plan Nacional e debesen ser contemplados, como outros plans e programas de goberno, no IV Plan de Goberno Aberto, 2020-2024.

Para recibir apoio financeiro no marco europeo do Mecanismo para a Recuperación, España presentará un Plan Nacional de Recuperación e Resiliencia co programa de investimentos e reformas a iniciar no período 2021-23.

O IV Plan ten a oportunidade de incorporar compromisos da AGE que faciliten o coñecemento e deliberación dos Proxectos de investimento, reflectindo os seus contidos nun sitio deseñado no Portal de Transparencia para permitir unha avaliación periódica e rendición de contas do Goberno.

Para iso, hai que pór a disposición deses obxectivos os recursos tecnolóxicos e instancias de participación nos que se sustenta o IV Plan, en especial o Portal de Transparencia, a Conferencia Sectorial de Administración Pública e os Foros.

O IV Plan Goberno Aberto debe contemplar, como compromiso, unha estratexia de comunicación sobre os Proxectos de investimento, porque a xestión de fondos ha de seguir os criterios de gobernación entre as administracións; de acordo con os valores do Goberno Aberto.

Debese sinalarse no IV Plan que o PROCESO que levarán eses Proxectos de investimento, debe cumprir cos principios de transparencia, participación, integridade, control e rendición de contas.

O IV Plan de Goberno Aberto ha de implicar á AGE no bo funcionamento dos mecanismos que permitan unha GOBERNACIÓN óptima de cada Proxecto que implique o cumprimento dos 5 principios.

Valoración da Administración:

Dáse traslado da proposta aos órganos competentes.

En todo caso, no marco do compromiso 2.2 do plan incluíuse un proxecto específico de rendición de contas que facilite o seguimento de programas e plans públicos destacados, informando periodicamente á cidadanía sobre o seu cumprimento.

Código interno: C04-02

Descrición / resumen: Observacións ao compromiso 2. Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

Consideración sobre un modelo de Rendición de Contas (RdC) a desenvolver no IV Plan de Goberno Aberto (2020-2024).

Esta consideración trata de achegar maior concreción ao reforzamento no IV Plan dos mecanismos de Rendición de Contas que permitan coñecer, seguir e avaliar o estado de cumprimento dos compromisos do Goberno contemplados no seu Programa de lexislatura, Plan Normativo e Proxectos de investimento no MRR.

Débese engadir o compromiso de facilitar que o Goberno dea a coñecer, na web oficial lamoncloa.gob.es e no Portal de Transparencia, o seu Programa así como os grandes obxectivos estratéxicos e actuacións comprometidas coa cidadanía. Unha comunicación pública tratada e rigorosa que resulte accesible, transparente e reutilizable.

Pódese impulsar a publicación pola AGE un cronograma de execución dos grandes obxectivos, un sistema de avaliación, con indicadores que se actualizan e mostran o estado dos compromisos do Programa.

Requírese unha información tratada que poña en relación as actuacións do Goberno coas partidas dos Orzamentos Xerais do Estado, que vaia recollendo os problemas ou obstáculos que xurdan no camiño para o cumprimento de Plans e Programas e que explique os cambios de obxectivos que se acordasen polo Goberno.

Ademais, os espazos web teñen que ofrecer un espazo para interactuar, un espazo de participación a modo de foro deliberativo, que permita formular preguntas, propostas ou facer comentarios con garantía de resposta.

Valoración da Administración:

Dáse traslado da proposta aos órganos competentes.

En todo caso, no marco do compromiso 2.2 do plan incluíuse un proxecto específico de rendición de contas que facilite o seguimento de programas e plans públicos destacados, informando periodicamente á cidadanía sobre o seu cumprimento.

Código interno: C05

Observador: I.A.

Observacións sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto:

Boas, suponse que vivimos nun país de dereito a educación , pero non se porque o meu sobriño que agora cumpriu 6 anos e aínda non puido matricularse nun centro educativo ,, é moito pedir?? Só queremos que poida ir ao colexio como os demais nenos da súa idade .. cada mañá cando se asoma pola xanela de casa e ve aos nenos coas mochilas ponse a chorar.

Fomos xa varias veces ao ministerio de educación de Melilla para poder conseguir unha orde de escolarización para o neno pero nos/nos din que non hai maneira porque non ten certificado de empadroamento. Non o vexo xusto , é un neno e ten dereito a ter unha educación. Pídovos por favor unha orde de escolarización para o neno. Mando os seus datos.

Espero que nos asignen un centro de Melilla, porque la verdad que no nos importa cual .

Moitas grazas.

Valoración da Administración:

Se ha dado traslado de su queja al Ministerio de Educación y Formación Profesional.

Código interno: C06

Observador: A.P.R.

Documento anexo: observacións C06

Código interno: C06-01

Observacións ao texto xeral do Plan:

Proponse un Laboratorio de Innovación que inclúe un percorrido polos diferentes pasos necesarios para a posta en marcha dun laboratorio de innovación, tanto para cidadáns como para funcionarios: tipos de espazos e o seu acondicionamento, ferramentas dixitais, modelos de convocatoria aberta para a procura de proxectos e colaboradores, e plans de comunicación, mediación, documentación e avaliación.

Este proposta laboratorio de innovación pretende tecer redes entre os distintos colectivos implicados e podería axudar a vertebrar todo o IV Plan de Goberno Aberto, aínda que se propoña, en principio, para a consecución dos obxectivos do Eixo 2 (Participación): o obxectivo 3 do Plan de mellora da participación cidadá nos asuntos públicos e o obxectivo 4 de Pegada normativa. Diríxese, por tanto, a funcionarios públicos, persoal de oficinas de atención en materia de rexistro, funcionarios habilitados, cidadáns e usuarios de servizos dixitais, tamén o está a xestores, educadores, e calquera persoa ou organización interesada en construír formas de acción colectiva para promover a transparencia, a participación e a rendición de contas. O obxectivo é construír entre todos as infraestruturas que nos/nos permitan colaborar, experimentar e compartir iniciativas e proxectos que fagan fronte aos desafíos derivados da crise do coronavirus.

Este proxecto está baseado nunha iniciativa de Laboratorios Bibliotecarios (Ministerio de Cultura e Deporte e Medialab Prado), cuxo obxectivo é preparar unha actividade simultánea de laboratorio cidadán entre o 20 de novembro e o 10 de decembro. Trátase de que en moitos lugares diferentes facilítese a innovación cidadá e poténciense as redes de apoio mutuo existentes e a creación doutras novas, así como de explorar maneiras nas que iniciativas que están a funcionar nalgún contexto poidan replicarse noutros.

Valoración da Administración:

Entre as actividades programadas no compromiso 3, plan de mellora da participación cidadá nos asuntos públicos, atópase a creación de laboratorios de innovación para promover a participación en políticas públicas. Esta actividade inclúe o desenvolvemento do correspondente modelo: identificación do desafío ou problema, xeración do equipo multidisciplinar con participación da cidadanía e doutras Administracións públicas, xeración de ideas e prototipo, así como a posterior difusión do este modelo e a xeneralización: experiencias piloto. No marco destes traballos, decidiranse os actores participantes e o tipo ou os tipos de laboratorio a implantar na Administración Xeral do Estado, sen que estea excluída a participación de ningún colectivo nin área sectorial.

Código interno: C06-02

Observacións sobre o compromiso 3: Plan de mellora da participación:

Achégase unha proposta para un laboratorio de innovación para a consecución do obxectivo 3 do Plan de mellora da participación cidadá nos asuntos públicos do Eixo 2 (Participación): A proposta inclúe un percorrido polos diferentes pasos necesarios para a posta en marcha dun laboratorio destas características: tipos de espazos e o seu acondicionamento, ferramentas dixitais, modelos de convocatoria aberta para a procura de proxectos e colaboradores, e plans de comunicación, mediación, documentación e avaliación. Está baseada nunha iniciativa de Laboratorios Bibliotecarios (Ministerio de Cultura e Deporte e Medialab Prado), cuxo obxectivo é preparar unha actividade simultánea de laboratorio cidadán entre o 20 de novembro e o 10 de decembro.

Fomentaranse encontros virtuais entre os participantes para pór en contacto a persoas interesadas en participar e que pertenzan a un mesmo barrio, cidade, provincia, CCAA ou que, independentemente do seu lugar de residencia, estean interesadas en tratar determinadas temáticas.

Para facilitar a colaboración a nivel territorial e sectorial, poderase convidar a institucións que queiran sumarse ao Laboratorio en calidade de ?activadoras? destas contornas e que contarán co apoio do Ministerio de Cultura e Deporte e Medialab Prado, promotores do proxecto.

Para iso proponse a celebración de laboratorios cidadáns en bibliotecas, centros culturais, escolas e outras institucións interesadas en habilitar lugares de encontro para a experimentación e o desenvolvemento de proxectos de innovación cidadá., de forma que os cidadáns vexan que non teñen que enfrontarse sós á posta en marcha dun taller: que hai outras institucións que lles apoian e outras persoas interesadas en facilitar que isto suceda, achegando o seu traballo e os seus coñecementos.

Valoración da Administración:

A proposta poderá ser tomada en consideración no marco dos traballos de desenvolvemento do modelo e prototipo de laboratorio, que está previsto na correspondente actividade do compromiso 3, de plan de mellora da participación cidadá nos asuntos públicos.

Código interno: C06-03

Observacións sobre o compromiso 4: Pegada normativa:

Achégase unha proposta para un laboratorio de innovación que inclúa tanto a cidadáns como a funcionarios para a consecución dos obxectivos do Eixo 2 (Participación): o obxectivo 3 do Plan de mellora da participación cidadá nos asuntos públicos e o obxectivo 4 de Pegada normativa. A proposta inclúe un percorrido polos diferentes pasos necesarios para a posta en marcha dun laboratorio destas características: tipos de espazos e o seu acondicionamento, ferramentas dixitais, modelos de convocatoria aberta para a procura de proxectos e colaboradores, e plans de comunicación, mediación, documentación e avaliación. Está baseada nunha iniciativa de Laboratorios Bibliotecarios (Ministerio de Cultura e Deporte e Medialab Prado), cuxo obxectivo é preparar unha actividade simultánea de laboratorio cidadán entre o 20 de novembro e o 10 de decembro. Espérase das institucións colaboradoras que apoien:

Antes o inicio do Laboratorio (entre o 20 e o 30 de novembro)

- Difusión do proxecto: prepararanse materiais de difusión para que as entidades colaboradoras poidan difundir o proxecto.

- Promoción da participación no laboratorio: animar aos funcionarios, aos usuarios e á cidadanía en xeral, a que participen dalgunha maneira no laboratorio.

Durante a implantación do Laboratorio (entre o 1 e o 10 de decembro):

- Facilitación da creación de comunidades (presenciais ou virtuais) de seguimento do curso

- Promover o encontro dos participantes no curso que se atopen dentro dun ámbito territorial (cidade, provincia, comunidade autónoma?). Isto facilitará o seguimento da convocatoria.

Despois da celebración da primeira rolda de talleres do Laboratorio:

- Facilitar a organización de laboratorios cidadáns e a colaboración entre as entidades que desexen facer.

- Apoiar a difusión das convocatorias.

Valoración da Administración:

A proposta poderá ser tomada en consideración no marco dos traballos de desenvolvemento do modelo e prototipo de laboratorio, que está previsto na correspondente actividade do compromiso 3, de plan de mellora da participación cidadá nos asuntos públicos.

Código interno: OSC01

Proponente: Plataforma do Terceiro Sector

Documento anexo: observacións OSC01

Código interno: OSC01-01

Descrición / resumen: Observación ao texto xeral do Plan:

Asumir, con carácter transversal, as directrices do Alicerce Europeo dos Dereitos Sociais.

Valoración da Administración:

Atendendo aos pedimentos da sociedade civil e desa Plataforma, durante a tramitación do plan incorporouse como eixo trasversal do conxunto do plan a promoción de accións que favorezan a inclusión social, a igualdade e a accesibilidade enfocadas a colectivos vulnerables.

Iso dá resposta directa a varias das directrices do alicerce europeo de dereitos sociais. Outras directrices máis específicas propias do ámbito laboral, non se incluíron por exceder do alcance do plan de goberno aberto.

Código interno: OSC01-02

Descrición / resumen: Observación ao texto xeral do Plan:

Que se asuma especificamente en todos os eixos a accesibilidade universal para todas as propostas que se realicen no Plan.

Valoración da Administración:

Incluíuse o adxectivo “universal” ao facer referencia á accesibilidade, no eixo trasversal antes mencionado. Asúmese pois o principio con carácter trasversal debendo inspirar o resto de eixos.

Código interno: OSC01-03

Descrición / resumen: Observación ao texto xeral do Plan:

Homogeneizar en todo el documento la diferencia entre el concepto de sociedad civil organizada (organizaciones) y el de sociedad civil individual (ciudadanía).

Valoración da Administración:

El borrador intenta recoger de forma específica ambos conceptos. En todo caso, se ha revisado para homogeneizar su uso en todo el plan.

Código interno: OSC01-04

Descrición / resumen: Observación ao texto xeral do Plan:

Asumir na redacción do IV Plan impulsos programáticos doutros Ministerios, por proposta da Plataforma do Terceiro Sector e con carácter transversal, como a Axenda do Cambio, a Estratexia de Discapacidade ou a Axenda 2030, entre outros.

Valoración da Administración:

Atendendo ás observacións da Plataforma do Terceiro Sector, incluíuse como outro eixo trasversal do plan o cumprimento dos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable (ODS). Ademais, o Ministerio de Política Territorial e Función Pública presentou ao resto dos Departamentos e Administracións unha proposta para identificar os posibles ODS incluídos na Axenda 2030, que se incluirán no documento final.

Neste sentido, o documento marco para a elaboración do IV Plan de Goberno Aberto sinalaba como obxectivo a contribución ao cumprimento dos ODS.

Doutra banda, tamén en liña co suxerido, incorporouse no compromiso 2, de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas, unha medida relacionada coa rendición de contas á cidadanía, facilitando o seguimento dos plans públicos relacionados cos ODS ou outros plans destacados, informando periodicamente á cidadanía sobre o seu cumprimento.

Código interno: OSC01-05

Descrición / resumen: Observación ao texto xeral do Plan:

Dar un maior protagonismo á visibilidade do IV Plan no contexto europeo: accesibilidade a datos de goberno aberto europeos, identificación de boas prácticas internacionais.

Valoración da Administración:

Atendendo ao pedimento exposto pola Plataforma do Terceiro Sector durante a fase de consulta de 2019, para visibilizar o IV Plan de Goberno Aberto no contexto europeo e internacional e identificar e difundir boas prácticas nacionais e internacionais, o borrador contén a seguinte medida neste sentido no compromiso de comunicación: “accións de colaboración e participación a nivel internacional para a promoción do Goberno Aberto”.

Código interno: OSC01-06

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 2: Plan de reforzo e mellora da transparencia:

Deseño e posta en marcha un novo servizo no Sistema Nacional de Publicidade de Subvencións e Axudas Públicas, www.subvenciones.gob.es, dirixido a mostrar a relación de entidades privadas que perciben máis de 100.000 euros anuais e que, precisamente por esta razón (art.3.b), están suxeitas ás obrigas de publicidade que lles impón a Lei 19/2013 de Transparencia, Acceso á Información e Bo Goberno. Neste sentido, tamén se debe mellorar a transparencia sobre a repartición de subvencións que fan as AA.PP. e os resultados que obteñen (por exemplo, na distribución de fondos do IRPF nº de persoas atendidas, proxectos executados, entre outros indicadores).

Valoración da Administración:

O primeiro pedimento está xa incluída no subcompromiso do IV Plan 2.4.1 Boas prácticas en materia económico- orzamentaria, do Ministerio de Facenda, responsabilidade da IGAE.

A segunda proposta, acerca de mostrar información acumulada sobre subvencións financiadas con cargo ao IRPF (e proximamente con cargo ao ISS) e o seguimento dos seus indicadores, non se pode facer automaticamente na Base de Datos Nacional de subvencións, porque este sistema afecta a todo tipo de subvencións e é especialmente complexo proporcionar solucións particularizadas para determinadas liñas de subvención cuxos desenvolvementos implicarían rixideces para o resto das axudas contidas no sistema.

En canto ao seguimento de indicadores, a base de datos está aínda nunha etapa embrionaria na que se está considerando incluír os plans estratéxicos de subvencións, cuxo seguimento mostrará o resultado en termo de indicadores de resultados. Por tanto, é pronto para poder asumir ningún novo compromiso neste punto.

Código interno: OSC01-07

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 2: Plan de reforzo e mellora da transparencia:

Seguir mellorando a transparencia de información/datos para o coñecemento da sociedade (refuxiados, trata de seres humanos, etc.).

Valoración da Administración:

O IV Plan quérese definir como un plan vivo ao que poidan incorporarse novas iniciativas e boas prácticas a través do compromiso 9, Observatorio sobre Goberno Aberto.

A título de exemplo, desde decembro de 2018 a Oficina de Asilo e Refuxio conta con maior presenza na web institucional do Ministerio do Interior, concretamente o seu espazo fíxose accesible desde a home, ademais de desde servizos ao cidadán. Isto traduciuse nun aumento significativo das consultas ao este espazo web (de 8.575 en xaneiro 2019 a case 47.000 consultas en setembro de 2020, cun máximo de case 75.000 en xuño de 2020). Co fin de seguir mellorando a difusión de información e a comunicación cos solicitantes, está previsto deseñar materiais informativos e campañas de información. Así, actualmente xa se está deseñando un novo espazo web cuxa publicación está prevista durante o primeiro trimestre de 2021.

Paralelamente, está a traballarse na mellora da produción e a difusión de datos e información estatística. Así, no espazo web da OAR incluíuse en decembro de 2018 un novo apartado dedicado á difusión de datos e información estatística relevante no que se publican en formato RISP avances mensuais e trimestrais de datos sobre os procedementos de recoñecemento da protección internacional e do estatuto de apátrida e as publicacións anuais Asilo en cifras mediante as que se consolidan esas cifras. Estas publicacións reutilizables publícanse tamén na Iniciativa Achega de datos abertos (datos.gob.es). Así mesmo, co fin de facilitar a comprensión dos datos publicados, procedeuse a revisar a documentación metodolóxica e a publicar os metadatos de acordo ao estándar SDMX. Este labor continuo de mellora seguirase potenciando nos próximos anos.

En canto á trata de seres humanos, o Ministerio do Interior publica o balance estatístico sobre a situación de trátaa de seres humanos en España. O balance inclúe os datos da Policía Nacional e a Garda Civil sobre este fenómeno criminal nas súas vertentes preventiva -inspeccións administrativas- e reactiva -ateigados policiais-. Ata a data publicáronse dous balances, cada un deles cobre a información correspondente a un quinquenio, polo que actualmente está dispoñible a que abarca os anos 2013 a 2018. Está previsto que en datas próximas publíquese o terceiro balance que incluirá a información do ano 2019.

Código interno: OSC01-08

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 3: Plan de impulso da participación:

Participación da PTS no Consello de Transparencia e Bo Goberno, dentro das organizacións civís interesadas.

Valoración da Administración:

A composición actual do CTBG está regulada por lei de transparencia sen que forme parte do mesmo ningunha organización da sociedade civil. Sería no contexto dunha reforma da lei onde debería valorarse esta proposta.

Código interno: OSC01-09

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 3: Plan de impulso da participación:

Incluír á sociedade civil organizada dentro da participación cidadá (diferenza con participación individual), a pesar de que considera como outros actores implicados aos membros do Foro de Goberno Aberto.

Valoración da Administración:

Incorporouse a proposta á descrición do compromiso 3, plan de mellora da participación cidadá.

Código interno: OSC01-10

Descripción / resumen: Observación sobre el compromiso 5: Sistema de integridad pública:

Regulación de un registro de lobbies obligatorio. Incluir como ámbito a las entidades del Tercer Sector de Acción Social.

Valoración da Administración:

A regulación dun rexistro de grupos de interese xa se atopa recollida no compromiso sobre sistemas de integridade pública. O contido concreto da norma que regule o rexistro de grupos de interese e, en particular, o seu ámbito subxectivo será definido na súa propia tramitación que incluirá, ademais, un trámite de consulta previa propio, a través do que se solicitará a opinión da cidadanía, organizacións e asociacións para a elaboración do anteproxecto de lei.

Código interno: OSC01-11

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto

Organización de xornada informativa en España con representantes de países da OGP (Open Government Partnership).

Valoración da Administración:

O compromiso 8, de comunicación en goberno aberto, inclúe a medida 8.1.2, promoción do goberno aberto no ámbito internacional, que inclúe accións de participación e colaboración con organizacións internacionais na promoción e difusión do goberno aberto (OCDE, OGP, ONU), así como a publicación e difusión das actividades realizadas. Neste contexto poderase abordar, de común acordo, a proposta exposta xa que non depende unicamente da vontade da Administración Xeral de Estado.

Código interno: OSC01-12

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto

Organización dunha xornada polo Ministerio de Política Territorial e Función Pública centrado en Goberno Aberto autonómico, no que tivesen unha relevancia importante os CC.AA., a FEMP e representantes das Plataformas do TS autonómicas.

Valoración da Administración:

A medida 8.1.1, plan de comunicación sobre goberno aberto, contempla a realización de debates, encontros ou talleres, e a medida 8.2, investigación de punta e debate avanzado en materia de goberno aberto, o deseño e realización de encontros e debates relacionados con goberno aberto, administración dixital, responsabilidade social, carreira funcionarial. Neste contexto poderase abordar, de común acordo, a proposta exposta durante a execución do plan.

Código interno: OSC01-13

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto

Accesibilidade aos espazos e materiais formativos desenvolvidos polo Ministerio de Educación e Formación Profesional co programa Aula Mentor para mellorar, reforzar e consolidar as competencias profesionais e dixitais da muller no mundo rural. Ademais de para mulleres no mundo rural, débense incluír outros colectivos en situación ou risco de exclusión.

Valoración da Administración:

Aunque el borrador contiene una medida específica dirigida a la mujer en el mundo rural, ello no excluye la toma en consideración de otros colectivos en situación de riesgo o exclusión social, tanto en la implementación del compromiso de educación y formación en gobierno abierto, como en el de comunicación, en el que se ha incluido expresamente que los planes de comunicación serán lo más inclusivos posible y tendrán en consideración a todas las personas excluidas por razón de brecha digital y/o discapacidad.

Código interno: OSC01-14

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto

Actuación formativa sobre Goberno Aberto (en liña e en aberto) con dúas versións: unha, de carácter divulgativo, destinada á cidadanía en xeral; outra, de carácter máis técnico, destinada a operadores expertos, académicos, etc.). Contar cunha versión específica para as entidades do Terceiro Sector.

Valoración da Administración:

A versión "técnica" é a que debe ofrecerse tamén ao terceiro sector por canto, realmente, son axentes que traballan en estreita relación cos gobernos e as Administracións públicas, se ben no deseño da actividade formativa prevista, incorporaranse contidos e aspectos específicos para o terceiro sector.

Código interno: OSC02

Proponente: HUERMUR

Descrición / resumen: Observacións sobre os compromisos 1. Reforma do marco regulatorio e 2. Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

Observando detidamente o borrador do IV Plan de Goberno Aberto de España, faise necesario que se fixe un compromiso claro, público e firme por parte do Goberno de España no IV Plan de Goberno Aberto, polo que se indique que na futura modificación da Lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso á información pública e bo goberno, incluiranse competencias e funcións de control ao Consello de Transparencia e Bo Goberno sobre as reclamacións en materia de acceso á información ambiental que se realicen.

O anterior, dado que a día de hoxe existe un preocupante baleiro legal á hora da tramitación das antedichas solicitudes de información ambiental, e a imposibilidade de poder exercer o dereito de interpor as oportunas reclamacións ante un órgano autónomo e independente (Consello da Transparencia), e de forma previa á vía contencioso-administrativa, pola denegación ou silencio das solicitudes de información ambiental que se formulan.

Valoración da Administración:

O compromiso 1, de reforma do marco regulatorio, inclúe a modificación da lei de transparencia, cuxo alcance concreto deberá perfilarse nos procesos de consulta e audiencia pública. Na definición do compromiso apuntouse xa que se considera necesario profundar nas cuestións máis demandadas pola cidadanía como a ampliación das obrigas de publicidade activa, as máximas garantías no exercicio do dereito de acceso e na actividade dos órganos garantes e o impulso da participación cidadá. Ademais, na ficha inclúense unha serie de actuacións de participación cidadá como a creación dun grupo de traballo mixto Administracións Públicas / organizacións da sociedade civil, a convocatoria dun proceso de consulta previa, ou a convocatoria dun trámite de información pública, polo que, neste marco, poderá ser tomada en consideración a proposta formulada.

Código interno: OSC03

Observador: Asociación de Directivos Públicos Profesionais

Código interno: OSC03-01

Descrición / resumen: Observación ao texto xeral do Plan:

Para que o Estado español reafirme o seu compromiso de promover os valores da transparencia e a rendición de contas, a participación cidadá e a colaboración que a Alianza para o Goberno Aberto propugna, nun escenario sociopolítico de normalidade democrática, e de avance no cumprimento dos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable recollidos na Axenda 2030, será necesaria unha gran transformación das persoas, os equipos e sobre todo a cultura organizativa na Administración española. A figura do directivo público profesional será a que haberá de impulsar especialmente os principios do goberno aberto:

- a dispoñibilidade de información sobre as actividades do goberno,

- a participación cívica,

- a implantación dunha ética pública que enmarque a integridade profesional,

- a rendición de contas

- e a apertura de datos.

Para atraer o talento necesario para impulsar o goberno aberto, levar a cabo as reformas necesarias e combater a corrupción, é precisa a formación de cadros e directivos públicos e perfeccionar os sistemas de promoción baseados no mérito, formación de competencias directivas, retribución variable e sistemas de desvinculación baseados nas avaliacións e non na libre decisión dos gobernantes.

Os mandos da Administración teñen que ser capaces de crear unha estratexia común para fortalecer o liderado público, reivindicar o dereito e a obriga de elixir entre os mellores, involucrar ao resto da sociedade civil e facer posible unha convivencia entre o político e o profesional que de prestixio ás Administracións Públicas.

Valoración da Administración:

Esta observación vai na mesma liña da Dirección Xeral de Función Pública sobre a figura do directivo público, pero se considera que a mesma excede o marco do IV Plan de Goberno Aberto.

Código interno: OSC03-02

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

No segundo compromiso, dentro do apartado 2.4 Boas prácticas sectoriais, atópase a actividade 2.4.2 Apertura en formato reutilizable e legible por computadora dos datos de selección e formación de funcionarios de que dispón o Instituto Nacional de Administración Pública.

Neste contexto, e desde a aprobación do EBEP, introduciuse un novo tipo de persoal, o persoal directivo, que se insere entre a dirección política e a función pública superior de carreira, rexéndose por un réxime xurídico peculiar que establecerán as leis de Función Pública que desenvolvan o Estatuto, e que haberá de implicar que estará suxeito a avaliación con arranxo aos criterios de eficacia e eficiencia, responsabilidade pola súa xestión e control de resultados en relación cos obxectivos que lles foron fixados.

Os datos que sobre esta avaliación, responsabilidade e control de resultados en relación a obxectivos que obren en poder da Administración constitúen un ben público, e pertencen á cidadanía. A súa dispoñibilidade e accesibilidade, así como a universalidade para a súa reutilización, acceso e uso, favorecerán, a innovación, a rendición de contas e a responsabilidade, e para iso haberá de atoparse entre os datos sobre funcionarios que deberán abrirse en formato reutilizable e legible por computadoras.

Valoración da Administración:

O ámbito do proxecto concreto de reutilización que presentou o INAP está centrado nos datos que o INAP xestiona e ten a disposición sobre selección e formación, e o seu alcance queda limitado por ese feito.

Código interno: OSC03-03

Descripción / resumen: Observación sobre el compromiso 5: Sistemas preventivos de integridad pública:

No compromiso 5 -Sistemas preventivos de integridade pública-, no seu apartado 5.1 Diagnóstico e mellora dos sistemas preventivos de integridade pública, propomos como modelo para a Administración Xeral do Estado e o resto de administracións públicas, a innovadora fórmula que propón o “Código de conduta e boas prácticas dos membros da Deputación Foral e dos altos cargos públicos e persoal asimilado da Administración Foral de Guipúzcoa e das entidades do seu sector público”. Concretamente o que recolle no seu apartado sobre a profesionalidade: Os cargos públicos forais, na área que teñan asignada, exercerán as súas funcións con criterios de elevada profesionalidade. Para ese efecto, coa finalidade de garantir esa profesionalización, nos procesos de designación valorarase previamente que as persoas que han de exercer tales cargos acreditan as competencias profesionais esixidas para o adecuado desempeño desas responsabilidades. Así mesmo, os cargos públicos forais desenvolverán as súas competencias profesionais a través dos programas formativos que para a Alta Dirección Pública deseñe a Deputación Foral coa finalidade de mellorar o seu perfil profesional no ámbito da dirección, así como co obxectivo de levar a cabo un desempeño óptimo das súas funcións e tarefas.

Valoración da Administración:

A Administración toma nota da observación presentada pola ADPP. Así, sendo tamén coñecedora do citado código da Deputación Foral de Guipúzcoa sobre conduta e boas prácticas dos membros, altos cargos e persoal asimilado da súa Administración e o seu sector público, como tamén doutros instrumentos similares existentes nesta materia no ámbito nacional ou de dereito comparado, teranse en conta as boas prácticas que neles se inclúen.

Doutra banda, esta observación comparte o espírito que inspirará a figura do directivo público na futura nova lei de función pública da AGE respecto da profesionalidade do directivo, mediante a acreditación de competencias e a formación complementaria que lles permita enriquecer o seu perfil profesional.

Código interno: OSC03-04

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 6: Protección de denunciantes:

No compromiso 6 -Protección de denunciantes-, cuxo único obxectivo é a transposición ao ordenamento xurídico español da Directiva (UE) 2019/1937, relativa á protección das persoas que informen sobre infraccións do dereito da UE, consideramos que para que o marco xurídico que se aprobe garanta a protección das persoas que faciliten información para a detección de delitos ou infraccións legais no seo dunha organización, será necesario incluír a voz dos directivos públicos profesionais.

Entre os actores públicos involucrados, non se contempla aos directivos públicos, e isto cando os directivos de rangos medios son os que máis directamente se atoparán fronte aos abusos e necesitarán de protección para a súa denuncia. Sobre todo, tendo en conta que, no plan, para a consecución deste obxectivo, si están representados os cargos políticos: ministros, secretarios de estado, subsecretarios.

Así mesmo, entre os actores da sociedade civil involucrados, ademais da cidadanía, será necesario ouvir a voz das asociacións que representan aos directivos públicos, quen han de denunciar as malas prácticas ou mesmo a corrupción e os delitos da súa contorna. Entre elas, ademais da Asociación de Directivos Públicos Profesionais, poden contarse FEDECA ou ASTIC, cuxa participación pode ser esencial na consulta previa, durante as achegas ao anteproxecto de lei, así como na súa comparecencia no trámite de audiencia como representantes dos afectados.

Valoración da Administración:

O Ministerio de Xustiza considera, en relación coa participación dos actores involucrados na tramitación da transposición da directiva relativa a “protección e denunciantes”, que a canle adecuada para formular observacións materiais é en sede de procedemento prelegislativo, a través da consulta previa e a audiencia pública.

Se sustanciará unha consulta pública, a través do portal web do Ministerio de Xustiza, con carácter previo á elaboración do texto.

Coas achegas que se reciban, elaborarase o anteproxecto de lei. Sen prexuízo da consulta previa á redacción do texto da iniciativa, posteriormente, e unha vez cubrindo os trámites legalmente previstos, publicarase o texto, co obxecto de dar audiencia aos cidadáns afectados e obter cantas achegas adicionais poidan facerse por outras persoas ou entidades. Así mesmo, poderá solicitarse directamente a opinión das organizacións ou asociacións que agrupen ou representen ás persoas cuxos dereitos ou intereses lexítimos vísense afectados pola norma e cuxos fins garden relación directa co seu obxecto.

Código interno: OSC03-05

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto:

A educación e formación en Goberno Aberto debe incluír formación e certificación ou acreditación de competencias directivas do persoal funcionario que teña funcións de dirección.

Por tanto, as actividades do compromiso 7 deberán incluír accións de formación do persoal do sector público en ética e integridade, en xeral, e en concreto, ás persoas con funcións directivas, nunha actividade de formación integral en competencias directivas, no marco dun sistema de acreditación / certificación das estas competencias.

Valoración da Administración:

A Administración está de acordo con a observación presentada pola ADPP e, de feito, o borrador do IV Plan sometido a consulta pública inclúe xa accións de formación do persoal do sector público en ética e integridade en xeral, o cal inclúe ás persoas con funcións directivas, e que se integrarán no marco habitual de acreditación / certificación que se realiza nos plans de formación.

Esta formación aparece referida expresamente no eixo de integridade, concretamente no compromiso 5.1, sobre diagnóstico e mellora dos sistemas preventivos de integridade pública, no que se inclúe como 4ª actividade a de formación do persoal do sector público en ética e integridade, programando accións respecto diso entre xaneiro de 2021 e xuño de 2024.

Código interno: OSC04

Observador: ASEDIE

Documento anexo: observacións OSC04

Código interno: OSC04-01

Descrición / resumen: Observacións ao texto xeral do Plan:

Os compromisos que presenta o IV Plan de Goberno Aberto deben ir acompañados da colaboración público-privada condición imprescindible para lograr avances na materia. Dentro do IV Plan de Goberno Aberto ten especial relevancia o compromiso de impulso á apertura e reutilización de datos do sector público. Se ben cremos que a materialización desta colaboración a través de foros talles como o Foro de Goberno Aberto é unha boa medida, consideramos que debe facilitarse o acceso a estes foros aos organismos, asociacións ou institucións interesadas en participar neles que poderían achegar novos puntos de vista e iniciativas de valor. En definitiva, cremos que estes foros non deben ter unha composición ríxida e pechada, senón ser flexibles na admisión de novos membros (…).

Consideramos que podemos achegar e colaborar nos obxectivos do Foro, á vez que impulsamos a economía española para que se vaia transformando nunha economía do dato. Por iso solicitamos que se amplíe a constitución do Foro de Goberno Aberto para dar cabida entre outros a Asedie (…).

Desde Asedie solicitamos formar parte dos diferentes grupos de traballo que se vaian creando en materia de apertura de datos, reutilización, economía do dato, intelixencia artificial e goberno aberto, así como do foro de goberno aberto. A nosa condición de Asociación que representa a empresas do sector infomediario, así como a colaboración que xa mantemos co sector público sitúanos nunha posición desde a que podemos achegar ao impulso da dixitalización e transparencia.

Valoración da Administración:

A colaboración das organizacións da sociedade civil a través do Foro de Goberno Aberto e os seus grupos de traballo, atópase regulada tanto pola orde de creación do Foro como polas normas complementarias de organización e funcionamento aprobadas polo Pleno. Estas normas non exclúen a participación de ASEDIE ou outras entidades de análoga natureza, en calidade de invitados expertos nos grupos de traballo ou talleres monográficos que se celebren. Neste contexto, poderá valorarse, unha vez aprobado o IV Plan, a solicitude de incorporación.

Código interno: OSC04-02

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 1: Reforma do marco regulatorio:

Creemos que es necesario elaborar, revisar aclarar y/o priorizar las distintas normativas existentes ante los retos de esta nueva era de la tecnológica digital y de los datos. Es imprescindible consolidar un marco legal eficiente y políticas legislativas eficaces y garantizar la igualdad en el acceso a la información del Sector Público y su posterior reutilización. Deben llevarse a cabo modificaciones legislativas necesarias, interpretándose que ello sería parte del deber de incorporar la Normativa de Transparencia al derecho interno y conseguir un nivel mínimo de armonización. Este punto se encuentra desarrollado en el documento adjunto.

En cuanto al objetivo de aprobar el reglamento de desarrollo de la ley 19/2013, de Transparencia, Acceso a la Información y buen Gobierno, Asedie envío sus consideraciones en materias relativas a las obligaciones de publicidad activa y a las formas de favorecer el derecho de acceso a la información (…).

En canto á reforma da Lei de Transparencia, cuxo alcance deberá perfilarse nos procesos de consulta e audiencia pública, tal e como se sinala no borrador de IV Plan de Goberno Aberto, desde Asedie cremos que debido á natureza da actividade desenvolvida tanto pola nosa asociación como polo asociados que a integran, Asedie atópase nunha posición privilexiada para poder coñecer as necesidades e demandas do sector privado e da sociedade en materia de transparencia e acceso á información. É por iso polo que consideramos que debe ser un actor a ter en conta á hora de formar os grupos de traballo correspondentes para pór en práctica os obxectivos deste compromiso, como é o Foro de Goberno Aberto.

Valoración da Administración:

Agradécense as propostas de ASEDIE ao borrador do regulamento de transparencia realizadas en marzo de 2019, que foron tidas en conta e valoradas de maneira individualizada pola Dirección Xeral de Gobernación Pública. Pode consultarse esta valoración nesta ligazón do Portal da Transparencia da Administración Xeral do Estado.

O desenvolvemento do marco regulatorio farase de forma participativa e proporase a ASEDIE a participación nos grupos de traballo correspondentes que se formarán para pór en práctica os obxectivos do compromiso de reforma do marco regulatorio da transparencia.

Código interno: OSC04-03

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

Establecemento dun sistema de Acreditación e Certificación da transparencia:

Cremos que sería de interese que se detalle en que vai consistir o Sistema de Acreditación e Certificación da Transparencia das Entidades Públicas e Privadas. (…)

Consideramos que Asedie debe ser tida en conta como Organización social interesada á hora de constituír o Grupo de traballo que se encargará de desenvolver este compromiso.

Valoración da Administración:

Por parte do Consello de Transparencia e Bo Goberno, non se ve inconveniente en acceder á proposta e considerar a ASEDIE e a cantas outras entidades da sociedade civil que o desexen como “organizacións interesadas” ás que trasladar as conclusións sobre a organización e funcionamento do sistema de certificación que poidan irse elaborando no seo do grupo de traballo previsto na proposta de compromiso -sempre nos termos que se acorden por este- e das que solicitar suxestións, opinións e observacións.

Código interno: OSC04-04

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

Mellora continua do portal da transparencia da Administración Xeral do Estado:

Asedie podería achegar coñecementos de valor engadido a este compromiso de mellora xa que os nosos asociados son actores do sector privado usuarios do Portal de transparencia polo que coñecen de primeira man as necesidades de mellora. Por iso Asedie debería formar parte dos grupos de traballo que se cren para traballar e colaborar neste compromiso.

Valoración da Administración:

Se valora positivamente esta observación. Con el propósito de que la sociedad civil colabore activamente en este compromiso, se ha recogido en el plan la creación de talleres para la mejora del portal. En este sentido, se espera contar con la participación de ASEDIE en dichos talleres.

Código interno: OSC04-05

Descripción / resumen: Observaciones sobre el compromiso 2: Plan de mejora y refuerzo de la transparencia y rendición de cuentas:

Impuxo da Apertura de datos e reutilización da información do sector público:

Especial importancia ten o compromiso de impulso da Apertura de Datos e a Reutilización da información do Sector Público. É unha opinión compartida tanto polo Sector Público como polo Privado que a apertura dos datos do Sector Público e a súa reutilización comporta numerosos beneficios económicos e sociais. Con todo, non se pode deixar de mencionar a gran barreira que supoñen as distintas normativas existentes, á hora de acceder á información, que en ocasións implican restricións ao acceso ou mesmo prohiben literalmente a súa reutilización. A transposición da Directiva do Parlamento Europeo e do Consello, do 20 de xuño de 2019, relativa aos datos abertos e a reutilización da información do Sector Público ao ordenamento xurídico español, compromiso do IV Plan de Goberno Aberto, ten como reto superar as barreiras que a actual normativa que regula a Reutilización da Información do Sector Público en España impón á esta reutilización. No documento adxunto identificáronse as principais barreiras á reutilización.

Valoración da Administración:

A transposición da directiva do Parlamento Europeo e do Consello, do 20 de xuño de 2019 relativa aos datos abertos e a reutilización da información do sector público ao ordenamento xurídico español, está a levarse a cabo seguindo os prazos previstos. Para solicitar a opinión dos cidadáns e das organizacións máis representativas potencialmente afectados pola futura norma, o Ministerio de Asuntos Económicos e Transformación Dixital abriu durante o mes de xullo unha consulta pública, que permaneceu aberta ata o 31 de xullo de 2020.

Código interno: OSC04-06

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública:

Integridade e intelixencia artificial:

Dentro de este compromiso creemos que debe prestarse especial atención el apartado sobre Inteligencia Artificial.

Cremos que neste aspecto o Sector Privado pode ser un gran apoio para o Sector Público, xa que son numerosas as empresas que están a crear produtos baseados nesta tecnoloxía ou que a utilizan a nivel interno para poder desenvolvelos. Consideramos que a colaboración entre ambos os sectores é necesaria para o desenvolvemento deste compromiso. O compromiso recolle a creación dun Centro do Dato, que na nosa opinión debe facerse coa colaboración do Sector Privado, coñecedor das tecnoloxías e protagonista na innovación. Detallamos a nosa achega no documento adxunto.

Valoración da Administración:

Sobre a participación do Sector Privado nos procesos de transformación dixital do sector público e a implantación de sistemas baseados en IA nas administracións, cremos que é necesaria e achega valor. A axenda España Dixital 2025 contempla no seu apartado dedicado á Gobernación a colaboración de todos os axentes involucrados, sendo este un dos seus eixos transversais. De feito, no Consello Consultivo para a Transformación Dixital, constituído o pasado 13 de outubro de 2020 participan máis de 50 asociacións e representantes do sector privado, entre os que se atopa a propia ASEDIE.

Doutra banda, no que se refire ao Centro do Dato, destacar a Orde ETD/803/2020, do 31 de xullo, pola que se crea a División Oficina do Dato na Secretaría de Estado de Dixitalización e Intelixencia Artificial. A Orde contempla as funcións da esta División:

a) Deseño das estratexias e marcos de referencia en materia de xestión de datos, a creación de espazos de compartición de datos entre empresas, cidadáns e Administracións Públicas de maneira segura e con gobernación (sandboxes, data spaces nacionais e europeos, ecosistemas de datos para uso sectorial tanto público como privado, etc.) e o emprego masivo dos datos nos sectores produtivos da economía mediante tecnoloxías Big Data e Intelixencia Artificial, entre outras, así como o desenvolvemento de mecanismos de acceso seguros a estas plataformas de datos, para a toma de decisións públicas baseadas en datos ou para uso empresarial, garantindo a súa seguridade e gobernación a través de arquitecturas API ou outros mecanismos. Sen prexuízo das competencias que a lexislación europea e nacional atribúen ao Instituto Nacional de Estatística.

b) O deseño das políticas de Gobernación e estándares na xestión e análise de datos que deben rexer na Administración Xeral do Estado. Coordinación de modelos, recomendacións e valoracións sobre solucións tecnolóxicas de codificación, anonimización e tratamento de datos, sistemas de xeolocalización, plataformas e modelos de intercambio, interaccións, modelizacións e valoración de riscos, seguridade na xestión e almacenamento dos datos, entre outros.

c) O desenvolvemento dun Centro de Competencia de analítica avanzada de datos que defina as metodoloxías e mellores prácticas e que asegure que se desenvolven as competencias tecnolóxicas e as ferramentas necesarias para a toma de decisións baseadas en datos por parte das Administracións Públicas, permitindo o desenvolvemento de políticas baseadas en evidencia.

d) A formación e desenvolvemento de mecanismos de transferencia de coñecemento aos distintos ministerios e Administracións Públicas.

e) A coordinación técnica das iniciativas en materia de datos dos distintos departamentos ministeriais e Administracións Públicas no marco das estratexias e programas da Unión Europea.

Código interno: OSC04-07

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 9: Observatorio sobre Goberno Aberto:

Desde Asedie cremos que debe fomentarse a participación de membros do sector privado neste Observatorio, para fomentar a colaboración entre o sector público e privado xa que este último é coñecedor directo das necesidades do sector e da sociedade.

Cremos que a colaboración é esencial para continuar avanzando na apertura de datos , en transparencia, intelixencia artificial e en todos os retos desta nova era caracterizada pola tecnoloxía dixital

Valoración da Administración:

O observatorio sobre goberno aberto está contemplado como un banco de boas ou mellores prácticas desenvolvidas polos diferentes departamentos ministeriais ou Administracións. No marco de cada unha destas mellores prácticas, de acordo con o seu concreto contido sectorial, poden ter cabida as experiencias de colaboración público-privada que se desenvolveron en cada un destes ámbitos.

Código interno: OSC05

Observador: Access Info Europe

Documento anexo: observacións OSC05

Código interno: OSC05-01

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 1: Reforma do marco regulatorio:

1. Aprobación Regulamento de Transparencia: Está previsto adoptar o regulamento antes do 31 de decembro de 2020, pero a sociedade civil, e a cidadanía en xeral, aínda non tivo acceso á versión final do Regulamento que se está tramitando (última publicación: 26/04/2019). Desde que puidemos revisar a última versión, tivemos novas decisións do Consello de Transparencia e os tribunais, que implican revisar o texto. Ademais, dentro do Plan de Acción inclúese o compromiso de reformar a Lei de Transparencia e, por tanto, a aprobación deste regulamento non debería ser unha prioridade dentro dos compromisos do IV Plan de Acción.

- Excluír o Regulamento do Plan de Acción pendente da aprobación da nova lei; ou, en caso contrario

- Incluír no Plan de Acción os pasos a seguir antes de adoptar o Regulamento, incluíndo unha nova oportunidade para o público e a sociedade civil para comentar o contido e, desta forma, asegurar que estea en liña coa interpretación actual da lei e os máximos estándares de transparencia.

2. Reforma da Lei de Transparencia: Damos a benvida ao compromiso de reformar a lei de transparencia por medio dun proceso participativo. Esta reforma é necesaria porque a lei non está en liña cos estándares internacionais. Primeiro polo non recoñecemento dun dereito fundamental de acceso á información en España. E logo en varios aspectos, incluíndo polos límites ao alcance da lei (artigo 18.1.b e a disposición adicional primeira), pola falta dun réxime sancionador e pola debilidade do órgano garante (o Consello de Transparencia). à Eliminar a referencia que indica que a lei de Transparencia está en liña cos estándares internacionais.

Valoración da Administración:

A aprobación do regulamento xa foi obxecto de debate no taller do 8 de setembro de 2020 sobre os compromisos en materia de transparencia e integridade e no que outros participantes si se inclinaron pola aprobación do regulamento por razóns de seguridade xurídica. Tamén se considerou como unha das accións prioritarias no taller do 16 de xuño de 2020, que contou con representación paritaria de representantes da sociedade civil e das Administracións públicas.

O borrador de regulamento atópase xa na fase final da súa tramitación. O mesmo facilitará o cumprimento das obrigas de publicidade activa e favorecerá o exercicio do dereito de acceso á información polas persoas interesadas coas máximas garantías e sempre en aras a asegurar a maior transparencia posible na actuación da Administración pública.

A tramitación contou cunha ampla participación, con dous procesos de información pública, ademais da consulta previa, que deron lugar a máis dun centenar de informes con achegas de distinta orixe da sociedade civil e a cidadanía en xeral. O texto foise enriquecendo nas súas sucesivas versións coas achegas que se foron realizando.

A última versión dispoñible do texto pode consultarse nesta ligazón, estando unicamente pendente de adaptación ás consideracións do Consello de Estado, que é o último órgano en ditaminar.

A aprobación do regulamento non impedirá unha posterior adaptación ás modificacións que resulten da reforma da lei de transparencia proposta para o plan.

En canto á reforma da lei de transparencia, o borrador de plan, na ficha 1 sinala que a lei responde en termos xerais aos estándares internacionais.

O Consello de Estado no seu ditame sobre o anteproxecto de lei de transparencia en vigor (Ditame 707/2012) sinalou: “No ano 2009 aprobouse o Convenio do Consello de Europa sobre o acceso aos documentos públicos, que establece as normas mínimas inspiradas nas experiencias e prácticas dos Estados membros do Consello de Europa, positivizando os principios xa enunciados na Recomendación Rec (2002)2 do Comité de Ministros aos Estados membros sobre o acceso aos documentos públicos. O anteproxecto (lei de transparencia) remitido en consulta elaborouse tomando en consideración a regulación contida nestas normas, situando así ao ordenamento xurídico español na órbita doutros Estados que contan xa cunha lexislación interna específica en materia de transparencia e favorecendo a posibilidade de que España se adhira con facilidade aos instrumentos internacionais vixentes neste ámbito ou que poidan adoptarse no futuro”.

En consonancia co citado ditame, incluíuse no borrador do IV Plan o compromiso de impulsar a ratificación por España do Convenio do Consello de Europa sobre acceso aos documentos públicos, dentro do proxecto de reforma do marco regulatorio en materia de transparencia. Desta forma, preténdese visibilizar o compromiso de España coa transparencia a nivel internacional e provocar un efecto mimético noutros países. A inclusión deste compromiso atende ás propostas cidadás recibidas en 2019 e ao pedimento da Coalición Prol Acceso en carta de xuño de 2020.

Código interno: OSC05-02

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

2.4.1 Boas prácticas en materia económico- orzamentaria:

O borrador establece medidas para mellorar a transparencia da contratación pública, como mellorar o acceso aos ditames da Xunta Consultiva de Contratación Pública do Estado e unha maior difusión dos indicadores da evolución da contratación pública. Con todo, non fai mención ao reforzamento e a independencia do organismo supervisor, garantindo que sexa nomeado polo Congreso, vía concurso de méritos, con medios económicos suficientes para cumprir as súas funcións, realizando un traballo sistemático con medidas avanzadas de control de riscos.

- Outorgar autonomía funcional e financeira ao organismo supervisor da contratación para que poida exercer as súas funcións, e que lle permita desenvolver as medidas necesarias para o control de riscos.

- Garantir que o nomeamento dos integrantes do organismo supervisor sexa realizado polo Congreso.

Valoración da Administración:

Sobre a necesidade de “garantir que o nomeamento dos integrantes do organismo supervisor sexa realizado polo Congreso”, se ben é certo que o nomeamento do Presidente e Vogais da Oficina realízase por Consello de Ministros, a relación e rendición de contas de maneira directa ás Cortes Xerais si está contemplada na norma vixente (apartados 4, segundo parágrafo e 10 do artigo 332 da Lei 9/2017, do 8 de novembro, de Contratos do Sector Público, LCSP, pola que se traspoñen ao ordenamento xurídico español as Directivas do Parlamento Europeo e do Consello 2014/23/UE e 2014/24/UE, do 26 de febreiro de 2014), mediante o relatorio permanente na Comisión mixta Congreso-Senado e remisión do informe anual de actividade da Oficina.

Respecto diso, hai que ter en conta que a LCSP gozou dun gran consenso na súa tramitación parlamentaria e que o artigo 332 da LCSP, que crea a OIRESCON, garante a súa independencia orgánica e funcional tanto polo sistema de nomeamento dos seus membros como polos requisitos esixidos e a inamovilidad no cargo, debéndose render contas anualmente ás Cortes Xerais e ao Tribunal de Contas sobre as súas actuacións.

En canto ao pedimento de “outorgar autonomía funcional e financeira ao organismo supervisor da contratación para que poida exercer as súas funcións, e que lle permita desenvolver as medidas necesarias para o control de riscos aos medios e ao desenvolvemento das funcións da Oficina”, hai que sinalar que o artigo 332 LCSP prevé a dotación de medios suficientes e apropiados para desenvolver as súas funcións (de feito, aprobouse a súa relación de postos de traballo con dotación adecuada), funcións que, polo demais, quedan definidas de forma detallada en norma con rango legal, permitindo a realización dun traballo de control real e sistemático da contratación pública.

Código interno: OSC05-03

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

2.4.3 Mellora no acceso aos datos recollidos no rexistro mercantil:

A única actividade incluída neste compromiso é a transposición da Directiva (UE) 2019/1151 do Parlamento Europeo e do Consello do 20 de xuño de 2019. Non se indican as fases deste proceso de transposición nin se inclúen accións de consulta ou participación pública. Un proceso inclusivo é imprescindible aquí dada a importancia de poder estudar unha maior apertura posible do rexistro. Recoméndase tamén consultar coa OGP sobre mellores prácticas desde as experiencias doutros países membros da Alianza.

- Detallar as fases da transposición da Directiva e establecer actividades de consulta pública. (Pg. 56)

Valoración da Administración:

Corrixiuse o plan para facer referencia máis detallada ás fases de tramitación, se ben debe terse en conta que resulta moi dificultoso establecer un calendario detallado, tendo en conta da complexidade do contido a traspor e dos numerosos actores involucrados.

Estableceranse as debidas actividades de participación da sociedade civil e doutros actores involucrados, publicarase o texto, co obxecto de dar audiencia aos cidadáns afectados e obter cantas achegas adicionais poidan facerse por outras persoas ou entidades. Así mesmo, poderá solicitarse directamente a opinión das organizacións ou asociacións que agrupen ou representen ás persoas cuxos dereitos ou intereses lexítimos vísense afectados pola norma e cuxos fins garden relación directa co seu obxecto.

Código interno: OSC05-04

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 3. Plan de mellora da participación:

Marco normativo:

Dentro dos compromisos incluídos no Eixo de Participación, non se fai mención a establecer unha regulación sobre participación cidadá a nivel nacional. Isto é unha oportunidade perdida, sobre todo dado todo o traballo previo que se fixo baixo os anteriores plans de acción de OGP en España, así como todas as iniciativas relevantes nas Comunidades Autónomas.

- O Plan debería incluír un compromiso para establecer un marco normativo que regule e garanta a participación cidadá. Esta normativa debería distinguir entre os conceptos de sociedade civil organizada e sociedade civil individual, e establecer os mecanismos mediante os cales cada un dos membros da sociedade en xeral pode participar de forma directa en procesos públicos. Entre estes mecanismos débese atopar unha plataforma dixital que permita facer pedimentos ao Goberno e ao Parlamento. Debe tomar en conta tamén os compromisos sobre pegada normativa e rexistro de grupos de interese (lobby).

Melloras do foro:

O plan propón melloras do Foro ata o 31 de marzo de 2021, pero non especifica cales serán.

- Recomendamos a inclusión de máis detalles sobre a natureza das melloras, así como os pasos a seguir para chegar a estas reformas.

Valoración da Administración:

O compromiso sobre a reforma da lei de transparencia redactouse no borrador prevendo modificacións encamiñadas a impulsar a participación nos asuntos públicos. Sobre esta cuestión tamén se debateu no taller do 17 de xuño de 2020, no que varios participantes se inclinaron por incluír estas cuestións na reforma da lei de transparencia. Sacar unha lei adiante é un proceso complexo, polo que habería que concentrar os esforzos na posible reforma da lei de transparencia.

Polo que ás melloras do Foro refírese, precisouse no compromiso 3, no apartado dedicado á descrición do mesmo, cal é a finalidade que se persegue. O obxectivo é simplificar e dotar de axilidade ao Foro e asegurar a máxima participación e colaboración da súa comisión permanente, dos seus grupos de traballo e doutros actores crave na definición e seguimento dos compromisos. Preténdese un plan de calidade e colaborativo, tanto na súa planificación como na súa execución, e iso precisará dotar a este órgano do maior dinamismo posible.

En cuanto a los pasos a seguir, se considera que deberá ser el propio Foro el que determine estas cuestiones conforme a sus reglas de funcionamiento interno.

Código interno: OSC05-05

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5. Sistemas preventivos de integridade pública:

5.2 Regulación dun rexistro de lobbys obrigatorio:

Existe tanto un compromiso a nivel nacional, como compromisos a nivel autonómico de establecer rexistros de lobbys, ademais da creación dunha Plataforma de Participación e dun proxecto piloto de Pegada Normativa. Isto pode resultar nunha diversidade de rexistros onde os cidadáns deban rexistrarse, podendo ter un efecto disuasorio á hora de participar nos asuntos públicos.

- Indicar dentro do obxectivo do compromiso que a plataforma que se constrúa poida utilizarse tamén a nivel das administracións autonómicas e locais para evitar a duplicidade de rexistros e asegurar a interoperabilidade dos distintos rexistros de participación que planean establecerse. (Pg. 70).

- Iniciar antes do 2022 a fase de consulta previa e estudo das achegas, redacción do anteproxecto de lei e memoria de análise do impacto. (Pg. 71)

Valoración da Administración:

Respecto da proposta de interoperabilidade e non duplicidade de rexistros similares de distintas Administracións públicas, cabe sinalar que o contido concreto da norma que regule o rexistro de grupos de interese na Administración Xeral do Estado e, en particular, aspectos que poderían ser propios de lexislación básica, será definido na súa propia tramitación que incluirá, ademais, un trámite de consulta previa propia a través do que se solicitará a opinión da cidadanía, organizacións e asociacións para a elaboración do anteproxecto de lei.

En relación coa proposta para adiantar a tramitación da lei, comezando coa consulta previa, ha de terse en conta que o borrador do plan inclúe a tramitación de diversas normas que han de compasarse no tempo para dedicar o máximo esforzo a cada unha delas e tendo en conta os plans normativos anuais.

Código interno: OSC05-06

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5. Sistemas preventivos de integridade pública:

5.4 Integridade e intelixencia artificial:

Dentro do compromiso de Integridade e Intelixencia Artificial, un dos obxectivos do compromiso é “Fomentar o uso de algoritmos confiables e de código aberto e metodoloxías de proxectos que contemplen a confiabilidad”. Con todo, este compromiso non prevé a creación dunha normativa que requira a transparencia dos algoritmos. Poderíanse tomar como exemplo as normativas establecidas en Francia ou Nova Zelandia. É importante que os cidadáns teñan acceso aos algoritmos utilizados nos procesos ou ferramentas de toma de decisións que lles afectan directamente.

- Incluír no compromiso a elaboración dunha normativa que esixa a transparencia dos algoritmos. (Pg. 75)

Valoración da Administración:

Fomentar o uso de algoritmos confiables e de código aberto e metodoloxías de proxectos que contemplen a confiabilidad está presente e así se reflectirá na futura Estratexia Nacional de Intelixencia Artificial a través varias medidas referentes á ética no uso da IA. No entanto, a fórmula que se considera máis apropiada neste momento, atendendo á madurez do mercado e á natureza cambiante destas tecnoloxías, non é unha esixencia normativa senón máis ben unhas pautas ou recomendacións, en principio voluntarias, e a creación dun observatorio que analice e elabore informes ou estudos de avaliación que poidan axudar a definir novas recomendacións ou esixencias no futuro.

Código interno: OSC05-07

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5. Sistemas preventivos de integridade pública:

Propostas adicionais en materia de Integridade:

- Fortalecer a Oficina de Conflito de Intereses: É indispensable o reforzamento da Oficina de Conflito de Intereses, comezando por garantir a súa independencia como Autoridade Administrativa Independente ou outra figura organizativa e institucional amparada directamente por unha lei.

Valoración da Administración:

Se ben a OCI adscríbese orgánicamente ao Ministerio de Política Territorial e Función Pública, actúa con plena autonomía funcional no exercicio das súas funcións, de acordo con o establecido no artigo 19.1 da Lei 3/2015, do 30 de marzo, reguladora do exercicio do alto cargo da Administración Xeral do Estado. Ademais, a persoa titular da OCI e o persoal ao seu servizo non poderán solicitar nin aceptar instrucións de ningunha entidade pública ou privada, tal como establece o artigo 19.3. Atópase, por tanto, garantida a autonomía funcional da OCI que, do mesmo xeito que outros órganos como a Intervención Xeral da Administración do Estado ou a Avogacía do Estado, tamén adscritos orgánicamente a departamentos ministeriais, exercen as súas funcións con total independencia.

Código interno: OSC05-08

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 6. Protección de denunciantes:

Nas actividades do compromiso inclúese unha primeira actividade de consulta previa que ten lugar no mes de setembro de 2020. Con todo, desde Access Info e outros representantes da sociedade civil non se ten constancia da realización desta consulta.

- Incluír os prazos correctos nos que se levará a cabo a consulta previa. Se esta consulta previa xa ocorreu ou está en marcha, informar debidamente os membros do Foro de todas as achegas recibidas e actuacións realizadas, todo isto coa súa debida datación.

Valoración da Administración:

Detalláronse no plan as distintas fases da tramitación.

Se sustanciará, unha consulta pública, a través do portal web do Ministerio de Xustiza, con carácter previo á elaboración do texto.

Coas achegas que se reciban, elaborarase o anteproxecto de lei. Sen prexuízo da consulta previa á redacción do texto da iniciativa, posteriormente, e unha vez cubrindo os trámites legalmente previstos, publicarase o texto, co obxecto de dar audiencia aos cidadáns afectados e obter cantas achegas adicionais poidan facerse por outras persoas ou entidades. Así mesmo, poderá solicitarse directamente a opinión das organizacións ou asociacións que agrupen ou representen ás persoas cuxos dereitos ou intereses lexítimos vísense afectados pola norma e cuxos fins garden relación directa co seu obxecto.

Código interno: OSC05-09

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 7. Educación e formación en Goberno Aberto:

O Plan de Acción inclúe moitas actividades de formación, algo moi positivo, pero á vez, corremos o risco dunha gran duplicidade desta actividade tanto a nivel nacional como autonómico.

- Recomendamos unha forte coordinación, mediante un grupo de traballo ou similar, para asegurar o intercambio de materiais, mellores prácticas, recomendacións de profesorado, leccións aprendidas, etcétera.

Valoración da Administración:

Tómase nota deste pedimento que xa se comentou no taller do 11 de setembro de 2020. No Foro de Goberno Aberto poderase traballar para intercambiar boas prácticas e pór en común iniciativas aproveitando sinerxias e evitando duplicidades.

Código interno: OSC05-10

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 8. Comunicación sobre Goberno Aberto:

8.1 Sensibilización e comunicación en goberno aberto:

O obxectivo deste compromiso é sensibilizar á sociedade sobre os valores do Goberno Aberto e que a cidadanía exerza os seus dereitos de acceso á información, utilice o Portal de Transparencia e interveña en procesos participativos. Para iso, é necesario establecer mecanismos que permitan a difusión e a accesibilidade de información en materia de Goberno Aberto e dereito de acceso á información a persoas que non teñen acceso a internet ou manexo de tecnoloxía, así como aquelas persoas que teñan algún tipo de discapacidade.

- Facer mención específica nos plans de comunicación sobre Goberno Aberto que estes serán os máis inclusivos posible e terán en consideración a todas as persoas excluídas por razóns de fenda dixital e/ou discapacidade. (Pg. 88)

Valoración da Administración:

Incluíuse no borrador do IV Plan unha mención específica a que os plans de comunicación sobre goberno aberto terán un carácter inclusivo e tomarán en consideración a todas as persoas excluídas por razóns de fenda dixital e/ou discapacidade.

Código interno: OSC06

Observador: APRI

Documentos anexos:

Observacións OSC06

Cadro comparativo entre o borrador do IV Plan de Goberno Aberto e as propostas de APRI.

Proposta de APRI de regulación da transparencia na defensa de intereses ante os poderes públicos (abril 2020).

Código interno: OSC06-01

Descrición / resumen: Observacións ao texto xeral do Plan:

Valoramos positivamente a elaboración do IV Plan de Goberno Aberto que pivota en torno aos 4 eixos 10 compromisos para lograr un goberno aberto nas Administracións Públicas.

En APRI levamos 10 anos urxindo unha regulación que permita” normalizar” as relacións entre grupos de interese e responsables públicos (..)

Para regular a actividade dos Grupos de Interese (GI) ou lobbys de maneira eficaz e útil, os proxectos normativos asociados non poden illarse das políticas públicas de Transparencia e Participación.

Desde APRI presentamos unha proposta de regulación da actividade dos GI que comprende o triplo obxectivo:

- reforma el marco de transparencia de la función pública para que se contemple su actividad con responsables públicos, identificando los instrumentos específicos que deben hacerla transparente: agenda y huella normativa.

- encaje de esta actividad dentro del derecho y mecanismos de participación ciudadana, por ser la actividad de los GI un tipo específico de participación. Considerar la Participación Ciudadana como algo ajeno o separado de la actividad de GI supone el riesgo de habilitar mecanismos de participación generales que dejen sin efecto la regulación o control de la actividad de los GI.

- dotar á actividade dos GI dunha identificación propia que permita a rastrexabilidade da súa actividade cos responsables públicos, pero tamén lles recoñeza por iso dereitos e obrigas baixo un código ético cuxo incumprimento carrexaría sancións e perda de acreditación para exercer a actividade.

A nosa proposta para que a actividade dos grupos de interese non quede asilada de normativa que lle poida afectar ou solapada por actividades análogas sería ben recoller todos os aspectos dos grupos de interese baixo o primeiro eixo ( Transparencia e rendición de contas), ben manter, se outros proxectos relacionados aconsellar , a estrutura actual en varios compromisos, coidando especialmente a consistencia do conxunto.

Valoración da Administración:

A regulación dun rexistro de grupos de interese atópase recollida no compromiso sobre sistemas de integridade pública. O contido concreto da norma que regule o rexistro de grupos de interese e, por tanto, aspectos relevantes como os sinalados nesta proposta serán debidamente abordados na súa propia tramitación, que incluirá, ademais, un trámite de consulta previa propio, a través do que se solicitará a opinión da cidadanía, organizacións e asociacións para a elaboración do anteproxecto de lei. En todo caso, asegurarase a coherencia da esta regulación cos outros compromisos e medidas do IV Plan.

Doutra banda, agradécese a valoración positiva da elaboración do IV Plan de Goberno e terase en conta a proposta de APRI para que a actividade dos grupos de interese non quede illada pola normativa que lle poida afectar, senón que teña a consistencia do conxunto, coidando as sinerxias e relacións entre os compromisos do Plan. Estudarase a súa proposta concreta de regulación no momento de elaboración das normas previstas no Plan.

Código interno: OSC06-02

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 1: Reforma do marco regulatorio:

Proposta sobre obrigas de publicidade activa, dereito de acceso á información, publicidade das reunións, audiencias e mecanismos de supervisión

Ver anexos:

- Cadro comparativo entre o Borrador do IV Plan de Goberno Aberto e as propostas de APRI.

- Proposta de APRI de regulación da transparencia na defensa de intereses ante os poderes públicos (abril 2020).

Valoración da Administración:

Estudaranse as cuestións expostas, que deberán regularse nunha ou outra norma (lei de transparencia ou lei de grupos de interese) en función do seu alcance e contido.

Código interno: OSC06-03

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 3: Plan de mellora da participación:

Proposta sobre participación de grupos de interese na actividade pública e pegada da actividade pública.

Ver anexos:

- Cadro comparativo entre o Borrador do IV Plan de Goberno Aberto e as propostas de APRI.

- Proposta de APRI de regulación da transparencia na defensa de intereses ante os poderes públicos (abril 2020).

Valoración da Administración:

Estas ou outras propostas análogas poderán ser debatidas no correspondente proceso participativo para a regulación dos lobbys ou grupos de interese, unha vez aprobado o IV Plan.

Código interno: OSC06-04

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 4: Pegada normativa:

Proposta sobre axenda pública e pegada da actuación pública.

Ver anexos:

- Cadro comparativo entre o Borrador do IV Plan de Goberno Aberto e as propostas de APRI.

- Proposta de APRI de regulación da transparencia na defensa de intereses ante os poderes públicos (abril 2020).

Valoración da Administración:

Valoraranse as cuestións que expón APRI en distintas medidas previstas no Plan talles como o proxecto de reforma da lei de transparencia, no proxecto de regulación dos grupos de interese (lobbys) e no proxecto de implementación da pegada normativa.

Código interno: OSC06-05

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública:

Proposta de rexistro común de transparencia e código ético.

Ver anexos:

- Cadro comparativo entre o Borrador do IV Plan de Goberno Aberto e as propostas de APRI.

- Proposta de APRI de regulación da transparencia na defensa de intereses ante os poderes públicos (abril 2020).

Valoración da Administración:

La regulación de un registro de grupos de interés se encuentra recogida en el compromiso sobre sistemas de integridad pública. El contenido concreto de la norma que regule el registro de grupos de interés y, por tanto, aspectos relevantes como los señalados en esta propuesta serán debidamente abordados en su propia tramitación, que incluirá, además, un trámite de consulta previa propio, a través del que se recabará la opinión de la ciudadanía, organizaciones y asociaciones para la elaboración del anteproyecto de ley. En todo caso, se asegurará la coherencia de dicha regulación con los otros compromisos y medidas del IV Plan.

Código interno: OSC07

Observador: Unión Profesional

Documento anexo: observacións OSC07

Código interno: OSC07-01

Descrición / resumen: Observacións ao texto xeral do Plan:

Sobre a oportunidade de ter en conta a Unión Profesional (UP), como organización da sociedade civil que axunta ao conxunto das profesións colexiadas en España

1.- Tal como establece o artigo 3 da Orde HFP/134/2018, do 15 de febreiro, pola que se crea o Foro de Goberno Aberto «os vogais designados en representación da sociedade civil renovaranse ao comezo da execución de cada Plan de Acción”, ínstase a que UP sexa convocada para presentar candidatura como vocal representante na categoría de asociación sen ánimo de lucro representativa da sociedade civil, ou en caso contrario, sexa convocada para participar de maneira directa no Foro de Goberno Aberto como observador, con voz, pero sen voto.

2.- Coñecer se existe un medio a través do cal Unión Profesional poida participar de maneira máis directa naqueles compromisos asumidos polo IV Plan de Goberno aberto nos que poida desempeñar un labor relevante (detállanse nos seguintes apartados). En caso contrario, ou en paralelo, valorar a oportunidade de favorecer a sinatura de convenios de colaboración co órgano competente do Ministerio de Política Territorial e Función Pública, co fin de impulsar o desenvolvemento de accións coordinadas e aliñadas cos obxectivos marcados no IV Plan de Goberno Aberto.

Valoración da Administración:

A renovación dos vogais integrantes do Foro en representación da sociedade civil producirase, unha vez sexa aprobado o IV Plan, de acordo con o previsto na orde HFP/134/2018, do 15 de febreiro, pola que se crea o Foro de Goberno Aberto.

Código interno: OSC07-02

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

En relación co proxecto de establecemento dun sistema de acreditación e certificación da transparencia das entidades públicas e privadas.

- Que, sen prexuízo da acción individual das corporacións profesionais, considérese a UP como organización da sociedade civil interesada no proceso, sendo o interlocutor válido do conxunto das profesións colexiadas ás que representa en España.

- Que se informe, consulte e manteña comunicación fluída entre a entidade responsable do proxecto (CTBG) e a asociación, ou no seu caso, formar parte do grupo de traballo que se constitúa a tal fin.

Valoración da Administración:

Por parte do Consello de Transparencia e Bo Goberno, non se ve inconveniente en considerar a UPRO, como a calquera outra entidade da sociedade que o solicite, como “organizacións interesadas” no proxecto ás que informar as conclusións do grupo de traballo previsto -sempre nos termos que se acorden por este, especialmente en relación coa comunicación coas corporacións profesionais a través exclusivamente da asociación- e das que solicitar suxestións, opinións e observacións.

Respecto da posibilidade de integrarse no grupo, o CTBG non a considera procedente posto que a visión de UPRO, como non podería ser doutro xeito e sucede con todas as organizacións representativas de intereses, é sectorial e o grupo debe abordar as cuestións cun enfoque holístico. Tamén por motivos de eficacia e operatividade e para evitar que o grupo teña un excesivo número de membros que puidese chegar a enervar o seu funcionamento..

Código interno: OSC07-03

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

Mellora continua do portal de Transparencia da AGE. Proxecto de mellora do Portal de Transparencia facilitando o seguimento dos plans públicos, informando periodicamente á cidadanía.

- Que se considere a UP como organización da sociedade civil interesada no proceso, sendo o interlocutor válido do conxunto das profesións colexiadas ás que representa en España co fin de facer chegar aquela información que desde o colectivo sexa oportuna para abordar o desenvolvemento do proxecto.

Valoración da Administración:

A mellora continua do Portal da Transparencia expúxose como unha medida participativa do IV Plan de Goberno Aberto, incluíndo a constitución de talleres para o seu desenvolvemento aos que se convidará a expertos. Valorarase a posible inclusión da Unión Profesional nos estes talleres.

Código interno: OSC07-04

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 3. Plan de mellora da participación:

- Que se teña en conta ás corporacións colexiais como entidades organizadas para a implementación de medidas que redunden no fortalecemento da participación cidadá, sendo estas unha canle idónea para a participación dos profesionais de maneira centralizada.

- No relativo aos Laboratorios de innovación para a mellora da participación, que se teña en conta a representación multidisciplinar das profesións (sociais, xurídicas, económicas, docentes, sanitarios, enxeñarías, arquitecturas, ciencias), axuntadas en UP.

- A través das corporacións colexiais pódense constituír singularmente comisións e grupos de traballo así como xerar espazos de participación ad hoc.

- No relativo a funcións de sensibilización e formación sobre participación pública, que desde a Administración póñase en valor aos colexios profesionais, como canle xenuína de participación cidadá dos profesionais, e desenvólvanse de maneira coordinada campañas de sensibilización, publicidade e información neste sentido.

Valoración da Administración:

A colaboración das organizacións da sociedade civil a través do Foro de Goberno Aberto e os seus grupos de traballo, atópase regulada tanto pola orde de creación do Foro como polas normas complementarias de organización e funcionamento aprobadas polo pleno. Estas normas non exclúen a participación de organización Unión Profesional ou outras entidades de análoga natureza, en calidade de invitados ou expertos, nos grupos de traballo ou talleres monográficos que se celebren. Neste contexto, poderá valorarse, unha vez aprobado o IV Plan, a solicitude de incorporación.

Código interno: OSC07-05

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5. Sistemas preventivos de integridade pública:

Diagnóstico e mellora dos sistemas preventivos de integridade pública:

- Que, sen prexuízo da acción individual das corporacións profesionais, considérese a UP como organización da sociedade civil interesada no proceso, sendo o interlocutor válido do conxunto das profesións colexiadas ás que representa en España.

- Que a deontología profesional sexa unha materia á que se lle outorgue un papel preponderante nos plans de estudo universitarios favorecendo accións conxuntas entre Universidades e Colexios profesionais, apoiadas desde a Administración.

- Que se ha de pór en valor o papel dos códigos deontolóxicos, desenvolvendo os mecanismos oportunos de maneira coordinada coa Administración (talleres, formación, publicidade, campañas de comunicación) para favorecer o seu coñecemento por parte dos profesionais e cidadáns como destinatarios dos servizos (consumidores e usuarios, clientes e pacientes), así como a suxeición aos mesmos por parte dos empregadores públicos ou privados.

Valoración da Administración:

Valóranse positivamente estas observacións. Co propósito de que a sociedade civil colabore activamente neste compromiso, recolleuse no plan a creación de talleres para o desenvolvemento dos distintos compromisos. Neste sentido, considérase convidar como experto convidado á Unión Profesional ao taller correspondente.

Código interno: OSC07-06

Descripción / resumen: Observaciones sobre el compromiso 5. Sistemas preventivos de integridad pública:

Integridade e Intelixencia Artificial:

- Que, sen prexuízo da acción individual das corporacións profesionais, considérese a UP como organización da sociedade civil interesada no proceso.

- Que se podería valorar a constitución dun grupo multidisciplinar no seo de UP que permita intercambiar cos expertos en IA designados, información e criterio, no relativo á análise, seguimento e impacto que esta materia poida representar na prestación dos servizos profesionais.

- Que a través de UP, ou ben, das corporacións colexiais ás que axunta, pódese implementar as accións formativas e informativo en IA daquelas profesións cuxo ámbito de actuación enmárquese no sector público ou teña relación coa prestación de servizos profesionais.

Valoración da Administración:

O IV Plan de Goberno Aberto, pola súa natureza, só debuxa e sitúa no marco temporal as iniciativas a emprender, pero non descende ao detalle. No caso do emprego da IA e especialmente no sector público, será necesaria a participación dos profesionais das distintas disciplinas, tanto na definición do detalle e os modelos de gobernación como na implantación dos distintos desenvolvementos e na formación dos profesionais. A Axenda Dixital España 2025 contempla, no seu apartado dedicado á gobernación, a colaboración necesaria de todos os axentes involucrados. Por iso agradécese a boa disposición da asociación Unión Profesional e das corporacións colexiais ás que axunta para participar neste proceso.

Código interno: OSC07-07

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 6. Protección de denunciantes:

- Que, sen prexuízo da acción individual das corporacións profesionais, considérese a UP como organización da sociedade civil interesada no proceso. Se ben, participará no procedemento habilitado para a aprobación do anteproxecto de Lei.

Valoración da Administración:

O Ministerio de Xustiza considera, en relación coa participación dos actores involucrados na tramitación da transposición da directiva relativa a “protección e denunciantes”, que a canle adecuada para formular observacións materiais é en sede de procedemento prelegislativo, a través da consulta previa e a audiencia pública.

Se sustanciará, unha consulta pública, a través do portal web do Ministerio de Xustiza, con carácter previo á elaboración do texto.

Coas achegas que se reciban, elaborarase o anteproxecto de lei. Sen prexuízo da consulta previa á redacción do texto da iniciativa, posteriormente, e unha vez cubrindo os trámites legalmente previstos, publicarase o texto, co obxecto de dar audiencia aos cidadáns afectados e obter cantas achegas adicionais poidan facerse por outras persoas ou entidades. Así mesmo, poderá solicitarse directamente a opinión das organizacións ou asociacións que agrupen ou representen ás persoas cuxos dereitos ou intereses lexítimos vísense afectados pola norma e cuxos fins garden relación directa co seu obxecto.

Código interno: OSC07-08

Descripción / resumen: Observaciones sobre el compromiso 7. Educación y formación en Gobierno Abierto:

Actuación formativa en gobierno abierto destinada a la ciudadanía y público experto:

- Que, sen prexuízo da acción individual das corporacións profesionais, considérese a UP como organización da sociedade civil interesada no proceso, sendo as corporacións colexiais entidades de formación moi activas.

- Que, tendo en conta da rede colexial de carácter nacional e dos medios presenciais e telemáticos habilitados para impartir formación, as corporacións colexiadas, como colaboradoras da administración, poden favorecer a divulgación de accións formativas para os profesionais no marco do goberno aberto.

Valoración da Administración:

O Centro de Estudos Políticos e Constitucionais recoñece a capacidade de colaboración e divulgación da Unión Profesional como asociación estatal que agrupa ás profesións colexiadas españolas e a conveniencia da integración das súas canles de traballo na realización das actividades propostas polo organismo, unha vez aprobado o IV Plan de Goberno Aberto.

Código interno: OSC07-09

Descripción / resumen: Observaciones sobre el compromiso 8: Comunicación sobre Gobierno Abierto:

- Que, sen prexuízo da acción individual das corporacións profesionais, considérese a UP como organización da sociedade civil interesada en participar activamente nas accións de sensibilización, divulgación e comunicación en materia de goberno aberto.

- Que os colectivos principais aos que se dirixen as mensaxes das organizacións colexiais son os profesionais e institucións nacionais e internacionais coas que desenvolveron alianzas en base aos intereses comúns.

Valoración da Administración:

A colaboración das organizacións da sociedade civil a través do Foro de Goberno Aberto e os seus grupos de traballo, atópase regulada tanto pola orde de creación do Foro como polas normas complementarias de organización e funcionamento aprobadas polo pleno. Estas normas non exclúen a participación da organización Unión Profesional ou outras entidades de análoga natureza, en calidade de invitados ou expertos, nos grupos de traballo ou talleres monográficos que se celebren. Neste contexto, poderá valorarse, unha vez aprobado o IV Plan, a solicitude de incorporación e de colaboración.

Código interno: OSC07-10

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 8. Comunicación sobre Goberno Aberto:

Investigación de punta e debate avanzado en materia de Goberno Aberto:

- Que Unión Profesional como asociación que axunta as profesións colexiadas en España, é unha canle idónea para mobilizar e impulsar o coñecemento profesional multidisciplinar, particularmente na comunidade científica, así como para participar e coordinar con outras institucións a organización de encontros dirixidos a profesionais.

- Que Unión Profesional, como membro do Consello de Desenvolvemento Sustentable no marco do Plan de Acción da Axenda 2030 do Alto Comisionado, estableceu un itinerario de traballo que parte da adecuación do seu Plan Estratéxico á Axenda 2030, para o que enmarcou os seus Grupos de Traballo en torno ao ODS 10 (Redución das desigualdades), ODS 16 (Institucións fortes) e ODS 17 (Alianzas), sendo esta último clave para a asociación dada a natureza de ágora, de espazo de encontro das profesións, que define á organización

- Que Unión Profesional está a traballar en dinámicas de apertura no ámbito colexial a partir de modelos de innovación pública centrados en desenvolver potenciais de innovación en grandes estruturas e organizacións humanas. Entendemos a asociación como continxente de coñecemento especializado, e estase traballando en maneiras de transformar estes potenciais en valor social.

Valoración da Administración:

A proposta remitiuse ao Instituto Nacional de Administración Pública para a súa valoración.

Código interno: OSC08

Proponente: AEFP

Documento anexo: observacións OSC08

Código interno: OSC08-01

Descrición / resumen: Observación ao texto xeral do Plan:

Se sugiere añadir un apartado a cada compromiso en el que se resuman los puntos de debate fundamentales referidos al mismo, en especial, aquellos que no han prosperado a pesar de contar con general respaldo de la sociedad civil. Por ejemplo, durante el proceso de elaboración participativa del IV Plan fue un tema recurrente la problemática de la existencia de los regímenes especiales de acceso a la información, por lo que se considera necesario hacerlo presente en el texto definitivo de algún modo. En este caso, serían suficientes un par de líneas como las siguientes: "Puntos de debate durante el proceso participativo: Existe una fuerte reivindicación desde algunos sectores acerca de la eliminación (archivos) o minimización (medio ambiente) de los regímenes especiales de acceso a la información a que da entrada la Disposición adicional 1ª de la Ley de Transparencia".

Suxírese a redución dos períodos de execución de cada unha das actividades para a súa mellor avaliación, evitando que todas as actividades dun compromiso esténdanse desde o inicio ao final do Plan. Suxírese que se concreten as datas de inicio e fin de cada unha das subactividades dos compromisos. Se ben pode entenderse, nalgúns casos, que se trata de actividades a realizar durante todo o IV Plan, e a continuarse tras o mesmo, é necesario establecer unha "Data fin" para a implementación inicial de cada subactividad, o cal ademais é necesario para a súa avaliación e reconducción, en caso necesario. Por exemplo, respecto da prevista reforma da Lei de Transparencia, AEFP considera necesario adiantar a "constitución de grupos con representantes do Foro do Goberno Aberto e reunións preparatorias" (prevista para setembro de 2021), de modo que poidan enriquecer e estimular a celebración dos "Debates e reunións de expertos" que teñen previsto o seu comezo o próximo mes de novembro.

Valoración da Administración:

No texto do IV Plan faise referencia, ao describir o proceso de elaboración do mesmo, ás propostas cidadás recollidas durante o proceso de consulta pública, e ao seu debate nos talleres celebrados nos meses de xuño e setembro de 2020. As notas informativas correspondentes aos estes talleres, están dispoñibles no Portal de Transparencia, e tamén se enlaza a elas no documento do IV Plan.

Doutra banda, algunhas cuestións que se comentan deberán valorarse durante a implementación do plan (vg. durante a reforma da lei de transparencia).

En canto ás datas das actividades, procurouse acoutar as mesmas alí onde era posible, tendo en conta a dificultade dun maior grao de concreción nun plan a 4 anos.

Polo que se refire ao proxecto de reforma da lei de transparencia, incluíuse unha referencia os debates e reunións de expertos entre novembro de 2020 e maio de 2021.

Código interno: OSC08-02

Descrición / resumen: Observacións sobre compromiso 1: Reforma do marco regulatorio:

AEFP ha insistido en la necesidad de prescindir del régimen diferenciado a aplicar para la documentación pública que se encuentra en archivos centrales, intermedios e históricos (Real Decreto 1708/2011), por resultar incoherente que un mismo documento tenga dos regímenes diferentes de acceso en función de si los ha transferido o no al archivo correspondiente. Con la regulación actual, transferir documentación al archivo central correspondiente es suficiente para que el responsable de un órgano administrativo pueda esquivar el procedimiento de transparencia, y sustituir a voluntad la reclamación al CTBG por un recurso de alzada o reposición, restringiendo así el derecho de acceso a la información al eliminar el examen independiente que facilita el CTBG. El doble régimen de acceso facilita que cada órgano elija el órgano que revisará su decisión, lo que de facto supone una delegación regulativa improcedente que abre camino a la arbitrariedad, y limita la seguridad jurídica de los ciudadanos y ciudadanas. Es imprescindible el establecimiento de las mismas reglas de procedimiento, recursos y competencia para toda solicitud de acceso a la información, con independencia de si la documentación que la contiene ha pasado a un archivo u otro. Como ha expuesto reiteradamente, AEFP considera una oportunidad perdida para la ciudadanía el hecho de que se haya retirado del proyecto de reglamento la derogación de los artículos 23 a 32 del Reglamento que regula el Sistema Español de Archivos, duda seriamente de que vaya a plantearse una reforma del mismo que lo adecúe al régimen de la vigente Ley de Transparencia, y considera que el mantenimiento del doble régimen de acceso entorpece la transparencia pública y perjudica los derechos de la ciudadanía.

Valoración da Administración:

A mellora do marco regulatorio prevista no IV Plan de Goberno Aberto inclúe a revisión da lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso á información e bo goberno, revisión que se fará de forma participativa e ao longo de cuxos traballos poderá analizarse a proposta efectuada por esa organización de suprimir a dualidade de normas aplicables ao acceso aos documentos conservados nos arquivos públicos.

Código interno: OSC08-03

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

AEFP insiste na necesidade de prever a asignación de facultades inspectoras e sancionadoras ao CTBG. Suxírese incluír como parte da evolución do CTBG a un órgano de acreditación e certificación, a inclusión dun membro do Corpo Facultativo de Arquiveiros do Estado destinado no Arquivo Central dun Ministerio.

Valoración da Administración:

La primera propuesta se refiere a la necesidad de prever la asignación de facultades inspectoras y sancionadoras al CTBG. En este sentido, en el compromiso de reforma de la ley de transparencia incluido en el plan se señala la conveniencia precisamente de profundizar en las cuestiones más demandadas y en entre ellas las máximas garantías en la actividad de los órganos garantes.

A segunda proposta suxire incluír “como parte da evolución do CTBG a un órgano de acreditación e certificación”, a “inclusión dun membro do Corpo Facultativo de Arquiveiros do Estado destinado no Arquivo Central dun Ministerio”, descoñécese se no grupo de traballo encargado da elaboración do sistema de certificación ou no propio sistema. Se a proposta refírese á inclusión dun facultativo de arquivos no grupo de traballo, o criterio do CTBG é favorable posto que a súa achega pode ser moi importante, tanto na determinación dos criterios que haxan de terse en conta na medición da calidade dos fluxos de información e a xestión documental do organismo certificado, como na do plus de transparencia adicional ao cumprimento das obrigas da LTAIBG que pode terse en conta para a certificación.

Código interno: OSC08-04

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

AEFP valora moi positivamente a inclusión dos arquivos xerais ou centrais dos Ministerios e dos organismos públicos dependentes como actores involucrados neste compromiso. Suxírese establecer como criterio de avaliación que o 100% dos Ministerios incorporen a participación do seu Arquivo Central no inicio das actividades. Para iso, debería incluírse unha actividade anterior ás previstas de “Avaliación da situación actual” na que se incluiría un diagnóstico do estado de funcionamento e persoal dispoñible no arquivo central de cada Ministerio, para impulsar as accións necesarias no caso de que o arquivo non estea operativo a día de hoxe, ou necesite ser reforzado para alcanzar este compromiso do IV Plan.

Valoración da Administración:

Terase en conta aos arquiveiros desde o inicio.

Os mapas de contidos equipásense, no borrador de regulamento da lei de transparencia, aos cadros de clasificación da información xerada pola Administración, para cuxa elaboración haberá de contarse cos Arquivos Centrais dos Departamentos e que haberá de publicarse no Portal da Transparencia da Administración Xeral do Estado.

A publicación no Portal da Transparencia dos mapas de contidos da información xerada pola AGE facilitará a súa localización polos cidadáns e o exercicio por parte destes do dereito de acceso á información pública. Para a elaboración e actualización dos mapas de contidos, as Unidades de Información de Transparencia da Administración Xeral do Estado colaborarán cos arquivos xerais ou centrais dos Ministerios e dos organismos públicos dependentes dos mesmos definidos no artigo 10 do Real Decreto 1708/2011, do 18 de novembro, polo que se establece o Sistema Español de Arquivos e regúlase o Sistema de Arquivos da Administración Xeral do Estado e dos seus Organismos Públicos e o seu réxime de acceso, entre cuxas funcións se atopan as de levar a cabo o proceso de identificación de series documentais e elaborar o cadro de clasificación da información pública, cadros de clasificación que poden identificarse cos mapas de contidos citados na lei de transparencia.

También será de relevancia la participación en el proceso de la Comisión Superior Calificadora de Documentos Administrativos (adscrita a la Comisión de Archivos de la Administración General del Estado, en virtud de lo dispuesto en el art. 13.6 del Real Decreto 1708/2011, de 18 de noviembre), órgano consultivo superior dedicado al estudio y dictamen de la calificación y utilización de los documentos de la AGE y de sus organismos públicos, así como a la integración de los documentos en los archivos y su régimen de acceso e inutilidad administrativa

Código interno: OSC08-05

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

AEFP considera que este compromiso no debe limitarse a incorporar la correspondiente Directiva UE. Se sugiere incluir una actividad más al menos, consistente en "Publicar conjuntos de datos abiertos de todos los ámbitos de la AGE" o similar.

Valoración da Administración:

Esta proposta pode verse reflectida na creación do Centro do Dato que recolle o compromiso 5.4 (integridade e intelixencia Artificial) do Plan. A Orde ETD/803/2020, do 31 de xullo, pola que se crea a División Oficina do Dato na Secretaría de Estado de Dixitalización e Intelixencia Artificial contempla as seguintes funcións para a mesma:

a) Deseño das estratexias e marcos de referencia en materia de xestión de datos, a creación de espazos de compartición de datos entre empresas, cidadáns e Administracións públicas de maneira segura e con gobernación (sandboxes, data spaces nacionais e europeos, ecosistemas de datos para uso sectorial tanto público como privado, etc.) e o emprego masivo dos datos nos sectores produtivos da economía mediante tecnoloxías big data e intelixencia artificial, entre outras, así como o desenvolvemento de mecanismos de acceso seguros a estas plataformas de datos, para a toma de decisións públicas baseadas en datos ou para uso empresarial, garantindo a súa seguridade e gobernación a través de arquitecturas API ou outros mecanismos. Sen prexuízo das competencias que a lexislación europea e nacional atribúen ao Instituto Nacional de Estatística.

b) O deseño das políticas de gobernación e estándares na xestión e análise de datos que deben rexer na Administración Xeral do Estado. Coordinación de modelos, recomendacións e valoracións sobre solucións tecnolóxicas de codificación, anonimización e tratamento de datos, sistemas de xeolocalización, plataformas e modelos de intercambio, interaccións, modelizacións e valoración de riscos, seguridade na xestión e almacenamento dos datos, entre outros.

c) O desenvolvemento dun Centro de Competencia de analítica avanzada de datos que defina as metodoloxías e mellores prácticas e que asegure que se desenvolven as competencias tecnolóxicas e as ferramentas necesarias para a toma de decisións baseadas en datos por parte das Administracións públicas, permitindo o desenvolvemento de políticas baseadas en evidencia.

d) A formación e desenvolvemento de mecanismos de transferencia de coñecemento aos distintos ministerios e Administracións públicas.

e) A coordinación técnica das iniciativas en materia de datos dos distintos departamentos ministeriais e Administracións públicas no marco das estratexias e programas da Unión Europea..

Código interno: OSC08-06

Descrición / resumen: Observación sobre o compromiso 2: Plan de reforzo e mellora da transparencia e rendición de contas:

AEFP considera que as subvencións poden comprometer a independencia das empresas e organizacións da sociedade civil, e que, dada a influencia na opinión pública dalgunhas delas, é preciso facilitar á cidadanía información clara e directa sobre o seu grao de dependencia dos organismos públicos e gobernos. Por iso, suxírese a creación duns distintivos que deban utilizar aquelas organizacións que reciben subvencións importantes (respecto do seu orzamento) dos gobernos do ámbito en que operan.

Valoración da Administración:

Desde un punto meramente operativo, a atribución dun grao de independencia ás entidades privadas en atención ás subvencións recibidas sería de difícil implantación debido á situación cambiante destas entidades dun ano para outro.

En calquera caso, as entidades xa están obrigadas a publicar na súa páxina web as subvencións que reciben e esta información tamén en fornecida de forma pública pola BDNS, de modo que calquera interesado pode coñecer en todo momento cales son as subvencións que recibe cada entidade e pode valorar o seu grao da súa independencia.

Código interno: OSC08-07

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 3: Plan de mellora da participación:

AEFP considera este compromiso de gran importancia, en especial no que respecta ao establecemento de vías de avaliación de cumprimento de plans estratéxicos (alcance de indicadores, cumprimento de memorias económicas e de prazos). Tamén se valora moi positivamente que se xeren posibilidades de participación na execución de plans e programas de longo percorrido, xa que a reconducción de obxectivos pode verse moi beneficiada polas achegas da sociedade civil polo seu contacto máis próximo ás necesidades e reivindicacións colectivas que poden emerxer durante os anos de desenvolvemento dun plan establecido. Suxírese que se concreten as datas de inicio e fin de cada unha das subactividades do compromiso, en todos aqueles casos en que resulte posible.

Valoración da Administración:

Polo que respecta á participación cidadá no seu deseño e execución de políticas públicas, o plan prevé a creación de metodoloxías instrumentais, como os laboratorios de innovación, que poderán facilitar a participación cidadá nas estas políticas públicas.

En canto ás datas refírese, acoútanse/acóutanse as datas de inicio e fin correspondentes aos principais fitos ou actividades, non así das subactividades ou tarefas, pola dificultade dun maior grao de concreción nun plan a 4 anos

Código interno: OSC08-08

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 4: Pegada normativa:

AEFP considera esencial que o laboratorio de innovación conte con representantes da sociedade civil desde sectores que poidan achegar unha visión valiosa sobre xestión documental, representatividade, accesibilidade a colectivos non familiarizados co mundo dixital, igualdade de xénero, etc.

Tamén se suxire orientar este obxectivo tendo en conta que o CSCDA ditaminou esta serie documental de conservación permanente, e tendo presente que a tramitación se realiza en moitos Departamentos mediante sistemas de información ad hoc, nalgúns casos de certa antigüidade, polo que a maioría non teñen a capacidade de xerar expedientes ENI. Para garantir que a pegada normativa non se perde co paso do tempo, por tanto, para facer compatible a pegada normativa cos ditames do CSCDA e cos calendarios de conservación de cada Departamento, é necesario coordinar e impulsar a pronta adecuación destes sistemas ao ENI. Diso depende a transferencia dos expedientes de disposicións normativas ao Arquivo Electrónico Único, e, por tanto, a súa conservación permanente.

Valoración da Administración:

O plan deseñouse desde unha perspectiva participativa tanto no proceso de elaboración como de implementación. Para iso previuse a creación de grupos de traballo e talleres nos que poderán participar non só os representantes do Foro senón tamén expertos convidados e outros actores.

Código interno: OSC08-09

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública:

Suxírese que o diagnóstico conte con información solicitada de enquisas do CIS (inclusión de preguntas no barómetro mensual e/ou realización dun estudo monográfico).

Valoración da Administración:

Agradécese a proposta da asociación de Arquiveiros Españois na Función Pública, se ben non se considera procedente solicitar información de enquisas do CIS na medida en que o compromiso se refire a un diagnostico interno dentro dos departamentos ministeriais.

Código interno: OSC08-10

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública:

Suxírese a unificación de todos os rexistros de lobbys con independencia da administración na que se deron de alta, aclarando o seu ámbito de actuación territorial no caso de que non sexa o estatal. A regulación ha de ter presente que o rexistro non dá prioridade no contacto cos organismos públicos ás entidades rexistradas. Tampouco debe ser obrigatorio o rexistro como lobby para o exercicio do dereito de acceso á información: as solicitudes de información deben poder realizarse de modo que se esixa a mínima identificación necesaria, e se é posible, non requirir ningún dato de identificación máis aló dun dato de contacto.

Valoración da Administración:

O contido concreto da norma que regule o rexistro de grupos de interese e, en particular, aspectos que poderían ser propios de lexislación básica, será definido na súa propia tramitación que incluirá, ademais, un trámite de consulta previa propio, a través do que se solicitará a opinión da cidadanía, organizacións e asociacións para a elaboración do anteproxecto de lei.

Código interno: OSC08-11

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública

AEFP suxire que a nova normativa inclúa:

1. Mención expresa da liberdade do empregado público para realizar activismo profesional en calquera modalidade, incluídas as redes sociais, e no marco dunha asociación rexistrada, individualmente, ou como parte dun grupo non formalizado.

2. Extensión aos altos cargos e asesores do código de conduta dos empregados públicos.

3. Mención expresa da incompatibilidade entre a preparación de opositores e a participación en tribunais calificadores de probas selectivas para ingreso nas AAPP durante polo menos 5 anos tras a finalización da actividade de preparación de opositores.

Valoración da Administración:

1. Sobre la mención expresa de la libertad del empleado público para realizar activismo profesional en cualquier modalidad, incluidas las redes sociales, y en el marco de una asociación registrada, individualmente, o como parte de un grupo no formalizado:

O contido concreto da nova regulación das incompatibilidades e conflitos de intereses do persoal ao servizo das Administracións públicas será definido na súa propia tramitación que incluirá, ademais, un trámite de consulta previa propio, a través do que se solicitará a opinión da cidadanía, organizacións e asociacións para a elaboración do anteproxecto de lei. En todo caso, a nova regulación, do mesmo xeito que a lei 53/1984, do 26 de decembro, de incompatibilidades do persoal ao servizo das Administracións públicas, partirá, como principio fundamental, da dedicación do persoal ao servizo das Administracións públicas a un só posto de traballo, sen máis excepcións que as que demande o propio servizo público, respectando o exercicio das actividades privadas que non impidan nin limiten o estrito cumprimento dos seus deberes ou comprometan a súa imparcialidade ou independencia.

2. Sobre a extensión aos altos cargos e asesores do código de conduta dos empregados públicos:

O título II da lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso á información pública e bo goberno, xa outorga rango de lei aos principios éticos e de actuación que deben rexer o labor dos membros do Goberno e altos cargos e asimilados das Administracións públicas, establecendo, ademais, un réxime sancionador claro e reforzado, en consonancia coa responsabilidade que comporta o exercicio do alto cargo e a relevancia das funcións que desempeña. Todo iso, sen prexuízo do establecido na lei 3/2015, do 30 de marzo, reguladora do exercicio do alto cargo da Administración Xeral do Estado, para os altos cargos da Administración Xeral do Estado e das entidades do sector público estatal. Considérase, por tanto, que os principios éticos e de actuación establecidos nestas normas son adecuados para o nivel superior de responsabilidade e relevancia das funcións que require o exercicio do alto cargo.

Por outra banda, lémbrase que o persoal eventual (asesores) xa se atopa dentro do ámbito de aplicación do real decreto lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da lei do estatuto básico do empregado público, que establece no seu título II o código de conduta dos empregados públicos.

3. Sobre la mención expresa de la incompatibilidad entre la preparación de opositores y la participación en tribunales calificadores de pruebas selectivas para ingreso en las AA.PP. durante al menos 5 años tras la finalización de la actividad de preparación de opositores:

O regulamento xeral de ingreso do persoal ao servizo da Administración Xeral do Estado e de provisión de postos de traballo e promoción profesional dos funcionarios civís da Administración Xeral do Estado, aprobado polo real decreto 364/1995, do 10 de marzo, xa establece no seu artigo 13.2 esta incompatibilidade ao dispor que non poderán formar parte dos órganos de selección aqueles funcionarios que realizasen tarefas de preparación de aspirantes a probas selectivas nos cinco anos anteriores á publicación da correspondente convocatoria.

Código interno: OSC08-12

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública:

Suxírese que en todas as actividades estean presentes expertos en infoética, e que se enfoque o compromiso desde a realidade actual de experiencia vital onlife, que enfoca ao ser humano na contorna híbrido, mestura do real e dixital e consecuencia da omnipresencia do TIC.

Valoración da Administración:

A infoética ou ética da información está moi presente nas accións que recolle o compromiso 5.4 e en toda a axenda España Dixital 2025 do Goberno, que mantén como un dos seus alicerces o papel central da cidadanía na transformación dixital e como obxectivo transversal o peche das fendas dixitais.

Destácase a creación do Consello Asesor de Intelixencia Artificial, creado pola Orde ETD/670/2020, do 8 de xullo, e reunido por primeira vez o pasado 20 de xullo de 2020, dentro do cal se inclúen expertos e expertas en ética da información e as tecnoloxías que achegarán os seus puntos de vista sobre os problemas que se expoñan.

Ademais, trabállase en liña coa Unión Europea para unha intelixencia artificial inclusiva, ética e transparente en liña co que propugna o Libro Branco da IA da Comisión Europea, que sinala que o acceso a datos de alta calidade permitirá desenvolver unha IA ética, fiable e que respecte os nosos dereitos.

Código interno: OSC08-13

Descripción / resumen: Observaciones sobre el compromiso 6: Protección de denunciantes:

AEFP considera fundamental este compromiso, pero considera que a actividade incluída no IV Plan non é suficiente. Contémplase unicamente a Aprobación do Anteproxecto de Lei, a executar antes de xullo de 2021. Dado que o IV Plan desenvólvese ata 2024, suxírese engadir a actividade “Aprobación da Lei”, coas súas subactividades correspondentes, a executar antes de finalizar o IV Plan.

Suxírese tamén incluír unha reforma da normativa de provisión de postos de traballo para eliminar requisitos innecesarios e que poden utilizarse como instrumentos de presión no ámbito profesional público por altos cargos ou responsables. Sería fundamental a derrogación do artigo 55 do Real decreto 364/1995, por ser susceptible de utilizarse para evitar críticas lexítimas e limitar a liberdade de expresión do empregado público.

Valoración da Administración:

Detalláronse no plan as distintas fases da tramitación.

Se sustanciará unha consulta pública, a través do portal web do Ministerio de Xustiza, con carácter previo á elaboración do texto.

Coas achegas que se reciban elaborarase o anteproxecto de lei. Sen prexuízo da consulta previa á redacción do texto da iniciativa, posteriormente, e unha vez cubrindo os trámites legalmente previstos, publicarase o texto, co obxecto de dar audiencia aos cidadáns afectados e obter cantas achegas adicionais poidan facerse por outras persoas ou entidades. Así mesmo, poderá solicitarse directamente a opinión das organizacións ou asociacións que agrupen ou representen ás persoas cuxos dereitos ou intereses lexítimos vísense afectados pola norma e cuxos fins garden relación directa co seu obxecto.

En relación coa proposta de derrogación do artigo 55 do real decreto 364/1995, do 10 de marzo, hai que sinalar que este precepto se basea na previsión contida na lei 30/1984, do 2 de agosto, de medidas para a reforma da función pública e nas leis de creación e regulación dos corpos e escalas que teñen asignadas funcións con carácter exclusivo. Por iso, a mera supresión do este precepto regulamentario non impediría a aplicación deste principio de regulación e ordenación, non só da provisión de postos de traballo senón tamén do acceso e da distribución racional dos efectivos da AGE e do desempeño de tarefas acordes co perfil que lles foi esixido para o ingreso na función pública.

Así mesmo, resulta necesario destacar que a asignación de determinadas funcións en exclusiva ao persoal que pertence a determinados Corpos e Escalas é un alicerce esencial do noso modelo de Función Pública, ao considerar que determinadas tarefas (a defensa xurídica do Estado, a representación de España a nivel internacional, a inspección no ámbito económico, orzamentario, laboral, etc.) só pode ser exercida por aqueles funcionarios e funcionarias que superaron os procesos de acceso a persoal funcionario de carreira de Corpos e Escalas dedicados en exclusiva ao exercicio desas funcións.

Trátase, por tanto, dun principio de planificación, non de provisión. A provisión de postos de traballo para estes colectivos pretende unicamente salvagardar o pretendido vía acceso á condición de funcionario de carreira, isto é, que o persoal que se dedica a eses labores non poida optar a outros postos de traballo sen a autorización expresa do Departamento de adscrición, xa que implica a baixa dese efectivo en tarefas que lles corresponden de maneira exclusiva e excluínte.

Código interno: OSC08-14

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto

AEFP suxire que a capacitación nas bases conceptuais, valores, ferramentas e estratexias de Goberno aberto expóñanse non só para os empregados e empregadas públicos, senón tamén, e de modo especial, para altos cargos e asesores. De non concienciar aos altos cargos dos valores do Goberno aberto, a súa realización pasará a depender da súa permeabilidade ás exposicións e proposicións dos funcionarios en contacto con eles. O Goberno aberto é un obxectivo de todos os organismos públicos, e non resulta realizable sen a implicación das persoas que toman as decisións públicas de maior calado, nin sen a implicación daqueles que lles asesoran.

Valoración da Administración:

A proposta remitiuse ao Instituto Nacional de Administración Pública para a súa valoración.

Código interno: OSC08-15

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 8: Comunicación sobre Goberno Aberto:

AEFP considera relevantes todos os compromisos incluídos neste punto, aínda que resalta que a mellor comunicación do Goberno Aberto é que os organismos públicos practíqueno efectivamente. Sería ocioso xerar accións de comunicación e divulgación se no momento de xerarse unha normativa segue dándose máis peso a un informe oficial mal argumentado que a unha proposta pública fundamentada. Os cidadáns e as cidadás, máis ou menos versados en normativa e administración, perciben as inxustizas e abusos nas institucións públicas cando se producen, e ningunha acción de comunicación freará a erosión da confianza nas institucións se non vén acompañada dun Goberno aberto real. A confianza da sociedade non se pode manter se, á súa vez, os organismos públicos non actúan con firme confianza na sociedade á que serven, sendo transparentes e rendendo contas coa certeza de que a avaliación da cidadanía será máis xusta e comprensiva canto maior esforzo poñan as institucións en explicar as súas actuacións.

Valoración da Administración:

A esta filosofía, compartida por todos os actores involucrados, responde sen dúbida a aprobación dos plans de goberno aberto en xeral e deste IV Plan en particular, polo que o compromiso de comunicación debe porse en relación coas accións concretas programadas para o cumprimento dos compromisos establecidos para o resto dos eixos do plan.

Código interno: I01

Observador: Comisionado de Transparencia de Canarias

Documentos anexos:

Observacións I01

Evalua-T

Código interno: I01-01

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2: Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

Establecimiento de un sistema de Acreditación y Certificación de la transparencia

Cremos necesario que esta medida do Plan teña aspiración nacional e interterritorial chámese Establecemento dun sistema de avaliación e posterior acreditación e certificación da da transparencia nas entidades públicas e privadas suxeitas á Lei 19/2013 e ás leis de transparencia aprobadas nas comunidades autónomas".

Valoración da Administración:

El Consejo de Transparencia y Buen Gobierno comparte la consideración del Comisionado de Transparencia de Canarias de que la evaluación constituye el antecedente lógico de la certificación y la aspiración de que la metodología de evaluación debe ser aceptada por todos los actores del sistema de certificación para la propia viabilidad de éste.

No entanto, o Consello de Transparencia e Bo Goberno non comparte a proposta presentada xa que, a pesar de presentarse como unha mera cuestión terminolóxica, ten un alcance moito maior que o puramente formal pois supón a reconversión material da proposta de compromiso tal como está formulada –creación dun sistema de certificación das entidades incluídas no ámbito de aplicación da Lei de transparencia, acceso á Información e Bo Goberno nunha proposta de creación, non só dun sistema de certificación, senón tamén dun sistema de avaliación da transparencia uniformemente aplicable en todo o territorio do Estado, que comprenda non só a aplicación da Lei estatal senón tamén das leis autonómicas ditadas no seu desenvolvemento e que estea acordado con todas os CC.AA.

Neste sentido o CTBG lembra que, desde 2014, existe un sistema de avaliación da transparencia ligado á lei de transparencia, acceso á información e bo goberno. A súa denominación oficial é Metodoloxía de Avaliación da Transparencia da Actividade Pública, máis coñecida polo acrónimo MESTA, e pode consultarse na web desta autoridade. MESTA foi elaborada no seu momento por este CTBG e a antiga Axencia Estatal de Avaliación das Políticas Públicas e a Calidade dos Servizos e vénse aplicando regularmente desde entón polo Consello nas avaliacións de cumprimento da Lei de transparencia, acceso á información e bo Goberno que realiza todos os anos e que xustifica adecuadamente nas súas memorias de actividades.

Debido a ello, la propuesta de compromiso formulada por el CTBG se ciñe exclusivamente a la certificación y no a la evaluación, en la idea de que ya existe un sistema de evaluación del cumplimiento de la ley básica de transparencia.

Por otra parte, hay que tener en cuenta también que la creación de dicho sistema tiene difícil encaje en la ley de transparencia, acceso a la información y buen gobierno y en el propio sistema constitucional de distribución de competencias, siendo dudoso en este sentido que pueda llegarse a un consenso sobre un sistema homogéneo, aplicable por todos, para medir el cumplimiento de las leyes autonómicas de transparencia, caracterizadas por su heterogeneidad y variabilidad.

É certo que na versión inicial de MESTA esta prevía o establecemento dun “módulo autonómico” de avaliación, aplicado polos CC.AA. ao cumprimento da súa lexislación específica de transparencia e acordado con cada unha delas, pero, ata o momento, unicamente desenvolveu o “módulo básico”, ligado á lei de transparencia, acceso á información e bo goberno.

Por todo iso, non parece adecuado ampliar a proposta de compromiso incluído no borrador do IV Plan de Goberno Aberto por referencia á creación dun sistema único de avaliación da transparencia, sen prexuízo de que entre as cuestións a considerar polo grupo de traballo do sistema de certificación abórdese o método aplicable á avaliación dos criterios que vaian terse en conta para esta, en liña co indicado polo Comisionado de Canarias.

Código interno: I01-02

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 2. Plan de mellora e reforzo da transparencia e rendición de contas:

Cartografía de transparencia activa. Avalía-T.

Valoración da Administración:

De acordo con o Consello de Transparencia e Bo Goberno, se ben a proposta refírese máis ao ámbito da avaliación que ao da certificación, podería considerarse no ámbito do grupo de traballo que se pretende constituír pois, vincular ao sistema MESTA e restrinxíndoo ás obrigas previstas na lei de transparencia, acceso á información e bo goberno, podería constituír un indicador ou un requisito para concorrer ás certificacións. En calquera caso, habería que garantir moi coidadosamente a fiabilidade dos seus resultados e a súa concordancia con MESTA para considerar a súa validez oficial.

Finalmente hai que sinalar que, desde o estrito punto de vista da avaliación, a elaboración dunha ferramenta áxil e rápida que permitise realizar inmediatamente e de maneira intuitiva unha avaliación cidadá dos estándares de transparencia dun determinado organismo público pode considerarse moi positivamente como idea ou obxectivo a futuro.

En calquera caso, debería referirse exclusivamente ás obrigas sinaladas na lei de transparencia, acceso á información e bo goberno, observar os criterios e parámetros de MESTA, e debería estudarse como proposta á marxe do sistema de certificación.

Código interno: AP01

Observador: AEPD

Documento anexo: observacións AP01

Código interno: AP01-01

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 1: Reforma do marco regulatorio:

Proponse incluír unha referencia na futura lei de transparencia sobre a ponderación do dereito de acceso e da publicidade activa co dereito á protección de datos de carácter persoal.

Ver anexo AP1 (alegacións ao eixo 1: transparencia e rendición de contas).

Valoración da Administración:

Respecto do alcance da reforma da lei de transparencia, a AEPD propón incluír unha referencia expresa a que o dereito de acceso debe ponderarse co dereito á protección de datos persoais. Tense en conta a súa apreciación e tómase nota dela, aínda que non se considera necesaria a inclusión referida, posto que por unha banda na regulación xa existente xa se aclara de maneira conveniente a relación entre ambos os dereitos, establecendo os mecanismos de equilibrio necesarios (que foron ademais concretados mediante criterios interpretativos conxuntos da AEPD e o Consello de Transparencia e Bo Goberno).

Contarase en todo momento coa AEPD na tramitación da nova lei, delimitándose o contido da norma nesta materia, mediante a participación da Axencia a través do Foro e do grupo de traballo que se constitúa para o efecto, ademais da solicitude dos informes pertinentes.

Código interno: AP01-02

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública:

Proponse completar a redacción da medida relacionada co diagnóstico dos sistemas de integridade pública.

Ver anexo AP1 (alegacións ao eixo 3: integridade).

Valoración da Administración:

A Administración está de acordo en canto ao fondo e liñas xerais coa adición ao texto que propón a AEPD, entendendo que son aclaracións e detalle do que dunha forma máis sucinta inclúese xa no texto sometido a consulta. No entanto, considérase que pode ser algo prematuro entrar nun maior detalle na exposición de que ha de facerse a partir do estudo previo que se pretende realizar como diagnóstico dos sistemas de integridade pública existentes.

Por iso, agradécese a participación da AEPD e tómase nota da súa proposta, que será tomada en consideración, na medida do posible, á hora de pór en marcha as accións contempladas no compromiso e á vista da información obtida co diagnóstico previo a realizar.

Código interno: AP01-03

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 5: Sistemas preventivos de integridade pública:

Se propone completar la redacción de la medida relacionada con integridad e inteligencia artificial.

Ver anexo AP1 (alegacións ao eixo 3: integridade).

Valoración da Administración:

A supervisión das aplicacións que empregan en Intelixencia Artificial e sobre todo dos seus aspectos éticos require dunha aproximación en diferentes fases, de acordo con os niveis de madurez que vai alcanzando a tecnoloxía. Desde o plan propúxose comezar cunha guía que oriente aos desenvolvedores no uso da intelixencia artificial, cuestionarios para a avaliación e accións de formación. Nalgunhas Administracións están a levarse a cabo mesmo auditorías éticas da man de empresas especializadas para comprobar a bondade dos procedementos e controlar os rumbos nos resultados. Agora ben, entendemos que para expor un esquema de certificación de ética en aplicacións é preciso que os gobernos conten primeiro cunha experiencia e unha madurez no desenvolvemento e uso destas aplicacións que aínda non se dispón, e que mesmo podería estar fóra do alcance temporal do plan. Por iso elixíronse estas ferramentas e non un esquema de certificación para porse en marcha no alcance do plan.

Respecto do segundo parágrafo, a primeira frase (a complexidade introducida…), quere ser só unha descrición non exhaustiva do marco de tecnoloxías que rodean á IA. Nesta enumeración, as técnicas biométricas poderían estar ou non como outras moitas fontes de datos. A redacción da segunda frase no borrador é máis delicada posto que se expón e négase un dilema: os gobernos enfróntanse ao dilema de renunciar ao desenvolvemento da robótica e da intelixencia artificial «ou enfrontarse a unha brecha de responsabilidade que non pode salvarse cos conceptos tradicionais de atribución de responsabilidades». A redacción proposta pola AEPD neste caso parece máis sinxela, polo que se propón a súa adopción no Plan: “Os gobernos enfróntanse á obriga de fomentar o desenvolvemento industrial e científico e á súa vez de desenvolver un marco que, á vez que proporciona seguridade xurídica a investigadores e empresarios, fomente o desenvolvemento tecnolóxico, garanta unha contorna sustentable desde o punto de vista económico, social e respectuoso co noso modelo de dereitos e liberdades”.

Código interno: AP01-04

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 6: Protección de denunciantes:

Proponse completar a redacción da medida relacionada co compromiso sobre protección das persoas denunciantes.

Ver anexo AP1 (alegacións ao eixo 3: integridade).

Valoración da Administración:

Considérase que non procede modificar a ficha no sentido exposto por afectar o contido material da norma a traspor. Estas cuestións deberán valorarse durante a tramitación da norma.

Código interno: AP01-05

Descrición / resumen: Observacións sobre o compromiso 7: Educación e formación en Goberno Aberto:

Por considerarse de especial interese para previr e combater a violencia de xénero no ámbito dixital, especialmente contra as mulleres e as nenas, a Axencia Española de Protección de Datos pon a disposición dos cidadáns e responsables, públicos e privados, un conxunto de guías, ferramentas e materiais propios, todos os cales están reunidos na súa páxina Web: Canle prioritaria para a retirada urxente de contidos sensibles ou violentos; site web específico de axuda ás vítimas de violencia de xénero e violencia dixital; recomendacións para a prevención do acoso dixital no ámbito laboral, etc.

Ver anexo AP1 (outras alegacións)

Valoración da Administración:

Os recursos que a AEPD pon a disposición da cidadanía poderán ser incluídos no Observatorio sobre Goberno Aberto, ao recibir recentemente a Axencia o Premio Cidadanía pola súa práctica «Do plan estratéxico ao plan de sustentabilidade e responsabilidade social: Menores e uso responsable de Internet, canle prioritaria, espazo web de axuda para as vítimas de violencia de xénero, prevención do acoso dixital no ámbito laboral, código ético da AEPD, presentada pola Axencia Española de Protección de Datos».